فصل 17 [ بيع غرر ]
بيع غرر فاسد است اجماعا ، و آن عبارت است از چيزى كه مجهول باشد و به سبب جهالت گول و فريب خورد مشترى ، مثل بيع ملاقيح كه عبارت است از بيع ما فى بطون الامهات ، و بيع مضامين كه عبارت است از بيع ما فى أصلاب الفحول ، و بيع حصاة به اينكه بگويد به فارسى :
« بينداز اين سنگ ريزه را پس بر هر ثوبى كه واقع شود آن ثوب براى تو باشد به يك درهم مثلا » ، و به لفظ عربى : « إرم هذه الحصاة فعلى أيّ ثوب وقعت فهو لك بكذا » .
و مثل بيع ملامسه ، كه بفروشد متاع غير مشاهدى را مثلا به قرار اينكه هر زمانى كه لمس آن نمايد واقع شود بيع ، و مثل بيع منابذه كه به فارسى بگويد : « اگر دفع نمودى تو آن شيء معلوم را به سوى من هرآينه خريدم آن را به فلان مبلغ » يا به عربى بگويد : « إن نبذته إليّ فقد اشتريته بكذا » ، و مثل بيع سمك در آب ، و مرغ در هوا و امثال اينها كلا از باب غرر باطل است .
و نيز بيع معلق بر شرط مثل اينكه بگويد : « بعتك إن دخل زيد الدّار » ، يا معلق بر صفتى كه معلوم الحصول است به حسب عادت مثل اينكه بگويد : « بعتك إن طلعت الشّمس » و امثال اينها كلا باطل است .