بيست و هشت عدد شود به اين طريق كه « ى » ده است و « ك » يازده و « ل » دوازده و همچنين تا « غ » بيست و هشت شود و از اين زيادتر نشود .
و جامع اكبر آن است كه هر حرفى را در هر مرتبه كه هست از مراتب الوف گيرند پس « الف » هزار است و « ب » دو هزار و « ى » ده هزار و « ك » بيست هزار و همچنين تا « غ » هزار هزار « 1 » .
تكسير اسم يا كلام
* فائده :
بدان كه اهل عدد به جهت بسيارى از خواص اسمى را يا كلامى را تكسير كنند ، و تكسير اسم يا كلام آن است كه حروف آن را بر سبيل تقطيع نويسند در يك سطر بعد از آن در اول سطر دوم حرف آخر سطر اول را نويسند ، پس اول حرف آن سطر را ، پس حرف ما قبل آخر را ، پس ما بعد اول را ، و همچنين تا سطر أول تمام شود ، و بعد از آن در اول سطر سيم حرف آخر سطر دوم را و بعد از آن حرف اول را ، پس ما قبل آخر را ، پس ما بعد اول را تا سطر سيم تمام شود ، و بعد از آن به اين نحو سطر چهارم را تا به سطرى رسد كه بعينه اصل اسم يا كلام عود نمايد و همان عود را زمام گويند و مكسر همان طورى است كه قبل از زمام است و عدد مجموع سطور قبل از زمام را تكسير آن اسم گويند مثلًا :
تكسير كلام قل هو الله احد * تكسير اسم منان
ق ل ه و ا ل ل ه ا ح د * م ن ا ن
د ق ح ل ا ه ه و ل ا ل * ن م ا ن
هامش
( 1 ) - براى شناختن اقسام دوائر ابجد و ابتث در انتهاى كتاب تعليقه آشتيانى بر شرح منظومه سبزوارى جدولى است مراجع شود .