[ 635 ] محمّد بن حسين روبانگاهى « 1 »
محمّد بن حسين روبانگاهى ( روبانشاهى ) معروف به امير الامام در محل روبانگاه تولد يافت . او تحصيلاتش را در بلخ به پايان رسانيد و داراى فضايل و كمالات برجستهاى بود . وى از خطاطان معروف عصر خود محسوب مىشد و خط نستعليق را نيكو مىنوشت . او از بلخ به شهر مرو رفت و به رياست ديوان الإنشاى سلطان سنجر بن ملك شاه منصوب شد . سمعانى مىگويد : من او را پس از سفرهايش در شهر مرو ملاقات كردم و بين من و روبانگاهى دوستى تغييرناپذيرى وجود داشت . پس از مرگ سلطان سنجر او مقامش را از دست داد ، به شهر غزنى رفت و در آن شهر ساكن شد . وى تا زمان سمعانى در غزنى زنده بوده است .
وى در ادبيات عرب و فارسى دست توانايى داشت و به هر دو زبان شعر مىسرود ، از جمله اشعار او كه در آن جمال عمرانى مستوفى الممالك را ستوده است ، اين ابيات است « 2 » :
الدين صار مشيد البنيان * و الملك عاد موحّد الاركان
و تجلت البلدان فى عمرانها * بأغرّ أبيض من بنى عمران
[ 636 ] محمّد بن حسين سمنگانى
ابو جعفر محمّد بن حسين سمنگانى ، در سمنگان از توابع بلخ ديده به جهان گشود . او تحصيلاتش را در بلخ به پايان رسانيد و مدارجى از علوم را طى كرد . او بهويژه در علم حديث صاحبنظر شد و از محدّثان نامى عصر خود بهشمار مىرفت . ابو المحاسن
هامش
( 1 ) - روبانگاه روستايى از توابع بلخ است . نام اين محل را معرّب كردهاند و به روبانجاه مبدل شده است . برخى ديگر از محققان اين محل را روبانشاه ضبط كردهاند .
( 2 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 6 ، ص 183 ؛ معجم البلدان ، ج 3 ، ص 86 ؛ اللباب ، ج 1 ، ص 386 ؛ الرجال فى تاج العروس ، ج 4 ، ص 88 .