سرزمين غريب گريبانش را گرفت و در شيراز دعوت حق را لبيك گفت « 1 » .
نه تنها لاله را داغ شكفتن جامه در خون زد * گل از خنديدنى از عالم دل خيمه بيرون زد
[ 293 ] عايشه بنت ابى بكر عبد اللّه بن على بن احمد بن يحيى بلخى
ام الفضل عايشه بنت ابى بكر عبد اللّه بلخى به سال 460 ه . در شهر بلخ متولد شد . او تحصيلات خود را در همين شهر به پايان رسانيد ، علوم را در خدمت پدرش و بزرگان ديگر فراگرفت و در مدتى كوتاه به بسيارى از علوم متعارف دست يافت . وى از زنان پاكدامن و نيكو سيرت بود . پدرش ابو بكر عبد اللّه بلخى به فوشنج هرات هجرت كرد و در اين شهر سكنا گزيد . ام الفضل در اين شهر از اساتيدى چون ، امام ابو الحسن عبد الرحمان بن محمّد داودى و ابو منصور عبد الرحمان بن محمّد فوشنجى معروف به كلار علم حديث را فراگرفت و در اين رشته صاحبنظر شد . وى از استادانش رواياتى را نقل كرده است . نيز تعدادى از علماى هرات و سمعانى افتخار شاگردى او را داشته و از اين بانوى محدّثه رواياتى را يادداشت كردهاند . سرانجام ، وى در روز دوشنبه 7 ذى القعده سال 541 ه . دعوت حق را لبيك گفت و در اين شهر به خاك سپرده شد « 2 » .
[ 294 ] عباس بن حسن بلخى
ابو الفضل عباس بن حسن بلخى در بلخ تولد يافت ، تحصيلاتش را در همين شهر به پايان رسانيد ، آنگاه بلخ را براى هميشه به مقصد بغداد ترك گفت و در آن شهر اقامت گزيد و به تدريس علوم حديث پرداخت . وى رواياتش را از طريق محدّثانى چون ،
هامش
( 1 ) - دايرة المعارف آريانا ، ج 3 ، ص 552 .
( 2 ) - التحبير فى المعجم الكبير ، ج 2 ، ص 422 ؛ معجم الشيوخ ، سمعانى ، ص 295 ؛ اعلام النساء ، ج 3 ، ص 156 .