ابنيه و عمارتهاى آستان قدس ، سابقه تاريخى بقعه مطهر و مراحل توسعه تاريخى بناى حرم مطهر و اماكن وابسته ، توليت آستان قدس و نايبالتوليهها ؛ تاريخ شروع زيارت و آمار زوار مرقد حضرت رضا عليه السّلام و وضع زيارت در زمان مؤلف ، روشنايى حرم ، تشكيلات ادارى و سازمان آستان قدس ، امور فرهنگى و كتابخانه آستان قدس ، امور بهداشتى ، مدفونين بارگاه رضوى و . . .
اين كتاب كه عكسهاى مختلف از حرم مطهر بر نفاست آن افزوده است پس از دو سال كمياب شد . بنابراين مؤلف درصدد برآمد با تكميل آن ، چاپ جديدى از آن را روانه بازار كند ، اما سكته قلبى اجازه اين كار را به او نداد و در تيرماه 1354 ش وى بدرود حيات گفت 4 .
از ديگر فعاليتهايى كه مؤتمن در آستان قدس انجام داد همكارى دوساله او با اوكتايى رئيس وقت كتابخانه در اداره دانشكدهاى به نام معقول و منقول در محل مدرسه ميرزا جعفر در حرم مطهر بوده است 5 . نيز مؤتمن در هنگام ساخت بيمارستان امام رضا عليه السّلام در سالهاى 1307 تا 1313 ه . ش علاوه بر مسئوليت امور مالى آن طرح ؛ نظارت بر كار ساخت بيمارستان را برعهده داشت و اين مهم را بدون دريافت هرگونه مبلغى و بهطور افتخارى انجام داد 6 .
نيم قرن خدمت صادقانه وى در آستان قدس را افرادى همچون دكتر فخر الدّين شادمان 7 ستودهاند . عزيز اللّه عطاردى كه از كوشندگان در تدوين كتاب درباره آستان قدس است ، اشاره مىكند كه مؤتمن را در حضور سيد جلال الدّين تهرانى نايبالتوليه وقت ديده كه تهرانى براى او احترام ويژهاى قايل بود 8 .
شرح
( 1 ) - على مؤتمن : تاريخ آستان قدس ( چاپ دوم 1355 ) / 373
( 2 ) - همان / 267
( 3 ) - همو : راهنما يا تاريخ آستان قدس [ چاپ اول 1348 ] / 8
( 4 ) - همان ( چاپ دوم ) / 373
( 5 ) - همان / 303
( 6 ) - همان / 312 - 313