كبير ايران روانه استانبول گشت . در راه استانبول و در ارزنة الروم كار بازرگانان ايران را نظم داد . از آنجا كه در نزد عثمانىها از احترام ويژهاى برخوردار بود ، مردم مسيحى از ظلم و ستم عثمانىها به او پناه مىجستند . در عهد او با بلژيك و اسپانيا عقدنامه روابط مسالمتآميز و تجارتى امضا شد 5 . او تا سال 1259 ق در اين سمت باقى ماند .
تجاوز عثمانىها به خاك ايران و خرمشهر در سال 1253 و حمله آنها به كربلا و كشتار شيعيان در 1257 ق باعث گرديد ، جعفر خان در 1259 به ايران برگردد . اما همان سال دوباره مأمور ايران در هيئت حل اختلافات مرزى با عثمانى به ميانجىگرى روسيه و انگليس گرديد اما چون در راه به شدت مريض شد در تبريز ماند و به جاى او ميرزا تقى خان اميركبير به ارزنة الروم فرستاده شد 6 . از هنگام مريضى تا سال 1264 ق كه محمد شاه قاجار درگذشت در تبريز ماند و در دستگاه وليعهد ناصر الدّين ميرزا ، مشغول خدمتگزارى بود . در سال 1261 ق و پس از انتصاب ژنرال وار تصوف از سوى روسها به فرماندارى قفقاز و گرجستان ؛ ميرزا جعفر خان به همراه محمد خان بيگلربيگى كه مأمور شده بود ، نشان تمثال شاه ايران را به همراه هداياى گرانبهاى ديگرى براى آن حاكم به تفليس ببرد ، به آن كشور رفت و پس از انجام مأموريت به تبريز برگشت 7 . در 1264 ق و پس از درگذشت محمد شاه ؛ ميرزا تقى اميركبير كه ناصر الدّين ميرزا را در تبريز به پادشاهى برداشت براى تدارك پول و لشكر از ميرزا جعفر خان كمك گرفت و كوشش ميرزا جعفر خان در اين جهت راه او را براى ترقى بيشتر در آينده هموار كرد . در هنگام حركت شاه به تهران ، اميركبير ميرزا جعفر خان را به عنوان كارگزار مهام امور خارجه 8 و شايد در اصل به جهت اهميت ولايت آذربايجان در تبريز گذاشت . چون در اواخر عمر محمد شاه و اوايل به قدرت رسيدن ناصر الدّين شاه شورشهاى
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 243
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص٢٤٣