عناصر حكومت ايالتى و كوشش براى برانداختن نير الدوله باعث شد تا مخالفين او از طريق احتكار آرد و گندم ، گرانى نان و شوراندن مردم ، به مقصود خود نايل آيند 16 . محمد يوسف هروى در اينباره مىنويسد : « بلواى بىجهت اغلب اهالى مشهد بر ضد ايالت كبرى نير الدوله به دستور العمل چند نفر اعيان كه عداوت سابقه با شاهزاده معظمله داشتند و به گرانى نان اقدام نموده به تحريك اهالى پرداختند و چندين زن را به فساد واداشتند در ماه صفر و آن اغتشاش مايه خسارت زياد به ملت و دولت ايالت شد . » 17 در سال 1323 ق پس از عزل ميرزا احمد خان علاء الدوله از حكومت تهران نير الدوله به جاى وى به حكومت تهران منصوب شد 18 . در سال 1324 ق مظفر الدّين شاه طى دستورى مقرر گردانيد كه نظامنامه انتخابات مجلس شوراى ملى نوشته شود ، اين نظامنامه پس از امضاى شاه به نير الدوله حاكم تهران داده شد تا انتخابات را برگزار نمايد گرچه وى مايل نبود انتخابات برگزار شود ولى مهدى قلى خان هدايت مخبر السلطنه اقدام به اين كار كرد 19 . در سال 1325 ق نير الدوله جانشين نظام السلطنه به حكومت اصفهان منصوب گرديد ، در اين زمان سردسته مشروطهخواهان تبريز به مجتهدين اصفهان تلگراف نموده تا در فشار آوردن به شاه يارى كنند و آيتاللّه نجفى به مردم توصيه نمود ، تا مواد متمم قانون اساسى به امضاى شاه نرسد ماليات را ادا نكنند . 20
نير الدوله بار ديگر در سال 1330 ق در اثر بىنظمىهايى كه در مشهد پيش آمد به عنوان حاكم خراسان انتخاب شد 21 . و در جمادى الثانى وارد مشهد گرديد 22 . در همين سال به تحريك بيگانگان هرجومرج و بىنظمىهايى در مشهد روى داد و در ششم ربيع الاول از طرف اردوى روس حكومتنظامى در مشهد اعلام شد و عصر روز دهم ربيع الاول شليك توپ به سمت حرم مطهر آغاز و در اثر تيراندازى و حمله
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 199
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص١٩٩