نموده و به تعجب من مىافزود آن بود كه مىديدم حاكم در حين حركت و عبور از كوچه و بازار عده كثيرى از فراشها و آدمهاى مفتخور تقريبا به عده چهارصد نفر جلو و عقب خود انداخته و كسانى را كه نشسته بودند به زور آنها را بلند كرده و حكم به تعظيم كردن مىنمود . 10 در به دو ورود من به خراسان منظره هولناكى مشاهده نمودم كه از آن منظره اهالى خراسان حاكم جديد را تحسين و تمجيد كردند و مىگفتند كه اين حاكم خوب حاكم سفاك بوده و خواهد توانست حكومت كند . . . [ چون ] شخصى را شقه كرده يك نصفه بدن را به يك طرف دروازه و نصفه ديگر را به يك طرف ديگر آويخته بودند و من آن منظره وحشيگرى را نمىتوانستم از مد نظر خود محو سازم 11 . . . پس از مدت قليلى اتفاق ديگرى كه از اين سفاك به عرضه شهود رسيد آن بود كه با عموم ملاكين متفق شده گندم را انبار و احتكار كرد . بر قيمت آن افزودند به قسمى كه نان را مردم به سختى تحصيل كرده به قيمت گزاف مىخريدند از اين احتكار بر قيمت نان خيلى افزوده شد كه فقرا و ضعفا از خريدن آن عاجز بودند . . . » 12
حيدر خان عمو اوغلى آنگاه توضيح مىدهد كه چگونه با بهرهبردارى از همين اتفاقات و عدم رضايت عمومى ، مردم را برانگيخته و بلواى معروف شهر مشهد را باعث شده است 13 . اين بلوا تقريبا سيزده روز طول كشيد ، ازدحام مردم به قدرى زياد شد كه در صحن حرم حركت كردن ممكن نبود . نير الدوله از حكومت معزول و ركن الدوله منصوب گرديد 14 . در گزارشهاى كنسولگرى انگليس و روس در مشهد تلگرافهايى در خصوص اجحاف و احتكارى كه از سوى نير الدوله حاكم خراسان در مشهد صورت گرفته براى مشير الدوله وزير خارجه وجود دارد . 15
اسماعيل رائين در خصوص علت عزل نير الدوله مىنويسد : « البتّه دراينباره عقايد ديگرى نيز ابراز شده و آن اينكه مخالفتهاى داخلى بين اعضا و
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 198
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص١٩٨