درآورد ، حاكى از آن است كه او هرگز با راه و رسم زندگى آن سامان انس و الفت نيافت . او همواره آمريكا را « قفس طلايى » كه سرمايه را خداى بشر ساخته ، خوانده است . « 1 » در فاصله سالهاى 1370 تا 1374 بيمارى بر او چيره شد و سرانجام بنا به تمايل خود ، در تابستان 1374 به مشهد نزد فرزندش نجيب مايل هروى كه از جمله دستپروردگان وى در عرصه دانش ، تحقيق و تأليف و تصحيح مىباشد ، آمد . « 2 »
استاد مايل هروى پس از سالها تلاش و زحمت براى اعتلاى فرهنگ و دانش كشورش سرانجام در تاريخ هفتم دىماه 1374 در مشهد درگذشت و در جوار حرم مطهر امام رضا عليه السّلام به خاك سپرده شد . « 3 » هروى در طول حياتش كتابها و مقالههاى بسيار نگاشت كه در كشورهاى افغانستان ، ايران ، شبه قاره هند و تركيه به چاپ رسيد ، برخى از آثار او بدين قرار است : امواج هريوا ( سرودهايى از شعر كلاسيك و سينمايى كه در ميانه سالهاى 1328 - 1342 گفته شده است ) ، كابل 1342 ، ققنوس ( سرودهاى پس از 1342 تا 1358 ) كابل 1359 ، مجموعه اشعار . از تأليفات ديگر او مىتوان به آثار زير اشاره كرد : معرفى جرايد و مجلات افغانستان ، شرح حال آثار و مناظرات امام فخر رازى ، فهرست كتب مطبوع افغانستان ، آينه تجلى ، شرح حال و آثار امير حسينى غورى هروى ، سياه موى ، ليتان ، مريم ، ميرزايان برناباد ، تاريخ ملوك كرت ، گنجينه خطوط ، راهنماى تاريخ افغانستان ، لغات و اصطلاحات فن كتابسازى . او بجز آثار فوق تصحيح و تحقيق چندين كتاب فارسى و نگارش مقالات متعدد و چاپ آن در آريانا ، كتاب خراسان ، راهنماى كتاب ، يغما ، وحيد ، هنر و مردم را به عهده
هامش
( 1 ) - نجيب مايل هروى : پيشين / 17 .
( 2 ) - چنگيز پهلوان : پيشين / 48 .
( 3 ) - نجيب مايل هروى : پيشين / 18 ؛ مريم آقا شيخ : گلزار مشاهير / 614 .