( 81 ) تربتى - ميرزا نصر اللّه ( 1230 - 1298 ه ق )
آية اللّه ميرزا نصر اللّه تربتى ، متخلص به « فانى » از علما و فقها و حكماى نامدار و چهرههاى پرهيزكار قرن 13 ه ق ، در سال 1230 ه ق در شهر تربت حيدريه به دنيا آمد . او در حوزهء علميهء مشهد پس از تكميل مقدمات ، در خدمت حاج ملّا هادى سبزوارى با مبانى حكمت اسلامى آشنا شد و فقه و اصول را نزد اساتيد حوزه آموخت و با اجازهء آية اللّه ميرزا حسن شيرازى محكمهء شرع داير كرد و در كنار فعاليتهاى قضايى كتابهاى طهارت ، بيع ، حاشيه بر قوانين و فصول را نوشت .
ميرزا نصر اللّه سال 1278 ه ق به حج رفت و سال 1298 ه ق در مشهد فوت كرد و در صفه عقب مسجد بالاسر حرم مطهر امام رضا عليه السّلام دفن شد . وى دايى جدّهء پدرى آية اللّه ميرزا حسنعلى مرواريد بود . از اشعار اوست :
دوش وقت سحر از بادهء دوشين سرمست * كه ببر بود مرا مغبچهء بادهپرست
عقلم از طرهء او طائر افتاده به دام * دلم از جلوهء او ماهى افتاده به شست
آنچنان تنگ كشيدم ببرش از سر شوق * كز ميان خاست دويى هم دومين ديده ببست
نه ز خويشم خبرى نز تن و جانم اثرى * تن همه جان شد و جان نيز به جانان پيوست
من شدم دلبر و دلبر من و آسوده شديم * سينه از وسوسه خالى شد و دل از غم رست
پس من و يار به يكبار نموديم عروج * تا كه اندر نظرم منظر اعلا شد پست
جلوهها كرد رخش ، آينهها بردم پيش * در يكى جلوه بهر آينه رنگى بربست
سير كرديم بسى در همه اطوار وجود * كه ز انجام شدم آگه و از سرّ الست
نازها كرد و ز من بود همه عجز و نياز * غمزهها كرد و من از غمزهء او بى خود و مست
آنچنان محو جمالش شدم از جلوهء حسن * كه ز خود رفتم و آئينه بيفتاد و شكست
اى خوش آن حالت و آن مستى و آن جذبهء عشق * جان فدايش كنم ار بار دگر بدهد دست