تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
محفل مشروطه‌خواهان شد . بسيار تلاش كرد تا پدرش را كه از مستبدّين و طرفداران محمد على شاه قاجار بود ، با مشروطه‌خواهان همراه كند ، و در اين راه تا حدى هم موفق شد . پس از فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان ، به اتفاق چند نفر از دوستانش با سرمايهء مختصرى روزنامهء شرق را تأسيس كرد . سيّد ضياء در اين روزنامه مقالات انتقادى تند و تيزى دربارهء دولتمردان و وكلا مىنوشت ؛ البتّه چنانچه از سوى انتقادشونده حق السّكوتى به سيّد مىرسيد ، بلافاصله انتقادها متوقف مىشد . خلاصه آنكه روزنامه براى سيّد محل دخلى بود . در دومين دورهء مجلس شوراى ملى ، سيد باب انتقادى از وكلا را در روزنامه‌اش گشود و تعدادى از وكلا كه نمىخواستند به سيّد رشوه بدهند ، به عدليهء شكايت بردند و عليه سيّد اقامهء دعوا كردند . نتيجه آن شد كه سيّد روزنامهء شرق را رها كرد و براى مدتى به اروپا رفت . پس از بازگشت از اروپا ، روزنامهء برق را منتشر كرد و همين‌كه اين روزنامه هم توقيف شد ، روزنامهء رعد را انتشار داد . سيد با وارد كردن دستگاه چاپ و مقدار زيادى كاغذ از روسيّه ، رونقى به كار خود داد و روزنامه‌اش در رديف معتبرترين روزنامه‌هاى پايتخت درآمد . سيد ضياء از دوران جوانى خود به آنگلوفيل بودن شهرت داشت و رفت و آمد او به سفارت انگليس امرى نبود كه بر هيچ‌كس پوشيده باشد ؛ حتى وظايف حرفهء روزنامه نگارى خود را هم با اجازهء قبلى سفارتخانه انجام مىداد . براى تأييد مطلب مذكور ، ذيلا سند محرمانه‌اى مىآوريم كه سرپرسى كاكس از تهران براى مافوقش لرد كرزن در لندن فرستاده است : « . . . سيد ضياء مدير روزنامهء رعد كه از طرفداران پروپاقرص وثوق الدوله و از حاميان جدى قرارداد است ، چهارده فقره سؤال پيش من فرستاده و به نام منافع مشترك ايران و انگليس خواهش كرده است كه جواب آنها را ضمن مصاحبه‌اى كه مىخواهد با من انجام دهد در اختيارش بگذارم كه بعدا در روزنامه‌اش منتشر سازد . . . » سيّد ضياء الدّين در قضيهء عقد قرارداد 1919 وثوق الدوله با انگلستان - كه به جرأت مىتوان آن را يكى از خائنانه‌ترين قراردادهاى استعمارى تلقى كرد - به شدّت از قرارداد