در ذيقعدهء 1344 كه شايعهء هدم بقاع متبركه در عتبات عاليات ، در ايران شايع شد ، امام جمعهء تهران يكى از رهبران مخالف انگليس و دولت عراق بود ، او طى نطقى در منزل خود براى جماعتى كه به منظور محكوم كردن هدم بقاع متبركه اجتماع كرده بودند ، از دولت و مردم خواست كه با اين قضيه جدى برخورد كنند 61 .
در واقعهء تحصن « حاج آقا نور اللّه » و ساير روحانيون در « قم » به منظور اعتراض به « نظام اجبارى » ، حاج سيد محمد امام جمعه نقش واسطهء صلح بين دولت و « حاج آقا نور اللّه » را داشت . او بهمراه « مخبر السلطنه » رئيس الوزراء و « تيمورتاش » وزير دربار به « قم » رفت و ابتداء با « شريعتمدار » و سپس با سران روحانيون مخالف به گفتگو پرداخت و موفق شد موافقتنامهاى را به امضاى طرفين برساند ، كه با مرگ نابهنگام « حاج آقا نور اللّه » هيئت متحصن از هم پاشيده شد و موافقتنامهء مذكور نيز هرگز به حيطهء عمل در نيامد .
امام جمعهء تهران ( حاجى سيد محمد امامزاده ) در سال 1326 خورشيدى در تهران درگذشت .
م : 1 - بامداد ، مهدى . شرح حال رجال ايران ، ج / 3 .
2 - باستانى پاريزى ، محمد ابراهيم . تلاش آزادى .
3 - مكى ، حسين . تاريخ بيستساله ايران ، ج / 4 .
4 - علوى ، ابو الحسن . رجال عصر مشروطيت .
امام جمعهء خويى ، حاج ميرزا يحيى
حاج ميرزا يحيى امام جمعهء خوئى 62 فرزند حاج ميرزا اسد اللّه امام جمعه بسال 1239 خورشيدى در خوى متولد شده است .
او تحت نظارت و مراقبت دائيش « حاج ميرزا ابراهيم آقا دنبلى » تحصيلات خود را در خوى و تبريز و نجف به پايان رسانيد .
امام جمعهء خوئى در دورهء اوّل مجلس شوراى ملّى در اثر نفوذ « حاج ميرزا حسن آقا مجتهد » كه به فضل و كفايت او عقيده داشت ، از طرف علماء آذربايجان به نمايندگى انتخاب گرديد و از علماى طراز اوّل شد كه مىبايست قوانين خلاف شرع را اگر تصويب شود رد نمايند . وى در مجلس وظايف خود را ايفا نمود . از تندرويها جلوگيرى كرده و از طرف