تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 247

مساهمون:

ص٢٤٧
فتح الله اكبر [ سردار منصور . سپهدار اعظم ] فرزند حاج ميرزا محمد على خان گيلانى در سال 1234 خورشيدى در گيلان زاده شد . او سواد و معلومات قابل ذكرى نداشت 56 و در اوان نوجوانى با اينكه برادرزاده « اكبر خان بيگلربيگى رشتى » اول شخص متمول گيلان و اجاره‌دار گمركات چندين ايالت بود در فقر و تنگدستى زندگى مىكرد . هنگامى كه عمويش « اكبر خان بيگلربيگى » مرد و از او تنها دو دختر باقى ماند ، فتح الله خان كه نامزد دختر عمويش بود ترجيح داد بجاى دختر عمو ، با زن‌عموى بيوه‌اش ازدواج كند و با اين سياست صاحب ثروت و مكنت عمويش شد ، با توجه به اينكه پس از چندى دختر عمويش نيز مرد . فتح الله خان اكبر پس از عمويش ، بيگلربيگى رشت شد و گمرك انزلى را كه در دست بلژيكىها بود در اختيار گرفت . او از سال 1307 تا 1310 قمرى با درجهء امير تومانى مدير گمركات خراسان ، گيلان و مازندران بود كه پس از چندى تمام آنها را از دولت اجاره كرد و در اندك مدتى داراى ثروت و نفوذ فوق‌العاده شد و به لقبهاى « سالار افخم » و « سالار اعظم » ملقب گرديد . در سال 1321 قمرى به جهت پذيرايى از هيئت « دونس گارتر » انگليسى نشان «
K . C . M . G
» گرفت . او در جنگ « محمد عليشاه » با مشروطه‌خواهان به آزادىخواهان پيوست و پس از اينكه در باغشاه دستگير شد ابتدا به فيروزكوه و سپس به سوادكوه تبعيد شد و در آنجا چندين ماه تحت مراقبت بسر مىبرد . پس از فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان ، در اولين كابينه بدون رئيس‌الوزرا ( 26 تير 1288 ) وى به وزارت پست و تلگراف رسيد و در كابينهء اول « سپهدار اعظم » ( 9 مهر 1288 ) نيز اين سمت را حفظ كرد . در 30 ارديبهشت 1289 از طرف « سپهدار اعظم » ( رئيس‌الوزرا ) به وزارت عدليه منصوب و در كابينهء « فرمانفرما » ( 3 دى 1294 ) مجددا مقام وزارت پست و تلگراف در اختيار او قرار گرفت . در سال 1294 خورشيدى « سپهدار اعظم » ( محمد ولى خان تنكابنى ) تغيير لقب داده و به « سپهسالار اعظم » ملقب گرديد و فتح الله خان اكبر ، سردار منصور لقب وى را براى خود گرفت و ازاين‌پس « سپهدار اعظم » خوانده شد . « فتح الله خان اكبر » در كابينهء اول « وثوق الدوله » ( 7 شهريور 1295 ) وزير داخله