او علىرغم تحصيل در مدرسه امريكايىها ، تيپ زن شرقى بودن را همچنان حفظ كرد .
چون او به زبان انگليسى مسلّط و شخصى اديب بود ، از طرف رضا شاه دعوت شد كه نديمه و آموزگار « ملكه » شود ولى نپذيرفت .
نخستين اشعارش در « مجله بهار » كه متعلق به پدرش بود چاپ شد و او براى توضيح جنسيّت خود كه مورد اشتباه خوانندگان مجلّه قرار گرفته بود گفت :
« از غبار فكر باطل پاك بايد داشت دل * تا بداند ديو كاين آئينه جاى گرد نيست
مرد پندارند پروين را چو برخى ز اهل فضل * اين معمّا گفته نيكوتر كه پروين مرد نيست »
اشعار پروين مملوّ از طرح ساده مسايل اجتماعى و عاطفى است . اشعار اخلاقى او بىشك از احساس پاك و بىشائبهاش سرچشمه گرفته است . اشعار پروين را كلا مىتوان به چند دسته تقسيم كرد ، دستهاى از آنها مناظرههاى گوناگونى است كه بين دو انسان ، دو جسم و يا دو حيوان ترتيب يافته و در آنها بيشتر به پند و حكمتهاى اخلاقى پرداخته شده است ؛ 42 . دسته ديگر حاوى عواطفى قوى نسبت به فقرا ، بىسرپرستان و بيچارگان است ؛ 43 . دسته سوم از اشعار پروين را مىتوان به اشعار انقلابى او تخصيص داد . پروين در اين اشعار ، با « بىرحمانه » توصيف كردن نظام اقتصادى جامعه ، خواهان دگرگونى آن است و در آن اشعار بنوعى رنجبران را به زير و رو كردن نهادهاى ستم اقتصادى تشويق مىنمايد ؛ 44 .
نخستين بار ، ديوان شعر پروين ، با مقدّمهاى از « ملكالشعراء بهار » مشتمل بر 5000 بيت در سال 1314 خورشيدى ، و دوّمين بار پس از وفات او ، توسط برادرش « ابو الفتح اعتصامى » منتشر شد . پروين مدتى نيز كتابدار دانشسراى عالى بود .
پروين اعتصامى در حين جوانى ، دار فانى را وداع گفت ( 16 فروردين 1320 ) ، و مرگ او ايران را به عزا نشاند . پيكرش را در شهر قم و در آرامگاه خانوادگيشان به خاك سپردند و مجالس ترحيم متعدّدى در سراسر ايران براى بزرگداشت او تشكيل دادند و شعراى بزرگى در رثاى او مرثيه سرودند . بر سنگ مزارش شعر منتشر نشدهء او را حك كردند ، بدين مضمون :
اينكه خاك سيهش بالين است * اختر چرخ ادب پروين است
گرچه جز تلخى از ايام نديد * هرچه خواهى سخنش شيرين است