اراكى ، ضياء الدّين [ آقا شيخ ]
آقا شيخ ضياء الدّين اراكى [ عراقى ] فرزند « ملا محمد كبير » در سال 1287 قمرى در خانوادهاى روحانى در « سلطانآباد عراق » به دنيا آمد .
پس از انجام تحصيلات مقدماتى در موطن خود ، به « اصفهان » رفت و سطوح فقه و اصول و كلام را در آنجا نزد « آخوند كاشى » ، « جهانگير خان » و « شيخ محمد باقر » آموخت . سپس رهسپار « نجف » گشت و به تحصيلات خود ادامه داد . او از شاگردان مبرز « ملا محمد كاظم خراسانى » بوده و فقه و اصول و ساير علوم مذهبى را نزد اساتيدى چون « آقا سيد محمد اصفهانى » و « آقا سيد كاظم يزدى » و « شيخ حبيب اللّه رشتى » فرا گرفت .
عراقى در حسن بيان و طلاقت زبان از مدرسينى كه همزمان با او بودند بهتر بوده در اين زمينه شهرت داشت . حدت ذهن و جودت قريحه و قدرت و لطف بيان و وارستگى و سماجت خلقى وى ، او را استاد مسلم داشته و در « نجف » با داير نمودن حوزه درس براى طلاب علوم دينى ، عده زيادى از طلاب را بسوى خود جذب نمود . سطح تدريس وى آنچنان بود كه گفتهاند حدود سيصد تن از دانشمندان و مجتهدين مذهبى در درس وى حاضر مىشدند . از معروفترين شاگردان حوزه درسش مىتوان از : « سيد محسن حكيم » [ مرجع تقليد ] ، « شيخ محمد تقى آملى » [ از علماى بزرگ تهران ] ، « شيخ هاشم آملى » [ از مدرسان بزرگ قمى ] ، « سيد محمد كاظم عصار » [ استاد دانشگاه تهران ] ، « سيد محمد تقى خوانسارى » [ از مدرسين بزرگ قم ] ، « آقا شيخ محمد تقى بروجردى » و عدهاى ديگر نام برد .
در زمان حياتش گروه انبوهى به او گرويده و از وى تقليد مىنمودند و در « نجف » يكى از مراجع بزرگ تقليد شيعيان محسوب مىشد .
از حرفهاى اوست كه گفته است : « هر مرجع تقليدى كه فوت مىكند من بجاى اينكه يكقدم جلو بروم چهار قدم عقبتر مىروم » .
آقا ضياء الدّين اراكى در سال 1320 خورشيدى برابر با 29 ذىالحجه 1361 قمرى در « نجف » وفات يافت و در حجرهء متصل به دالان صحن از درب سلطانى مدفون گشت .
برخى آثار بجامانده از وى عبارتند از :