آداب نماز ( فارسي ) — صفحة 245

دار التّحقّق . و نگارنده در رسالهء مصباح الهداية ( 1 ) و رسالهء شرح دعاء سحر [ 1 ] تفصيل اين اجمال را داده‌ام . و « اللَّه » مقام ظهور به « فيض مقدّس » است اگر مراد از « اسم » تعيّنات وجوديّه باشد . و اطلاق « اللَّه » به آن از جهت اتّحاد ظاهر و مظهر و فناى اسم در مسمّى بى اشكال است ، و شايد كريمهء الله نوُرُ السَّمواتِ وَالارْض 24 : 35 ( 2 ) و كريمهء هو الَّذى في السَّماءِ إله وَفي الارْضِ إله 43 : 84 ( 3 ) اشاره به همين مقام و شاهد اين اطلاق باشد . و مقام واحديّت و جمع اسماء ، و به عبارت ديگر مقام « اسم اعظم » است اگر مقصود از اسم مقام تجلَّى به « فيض مقدّس » باشد . و اين شايد ظاهرتر از ساير احتمالات باشد . و مقام ذات يا مقام « فيض اقدس » است اگر مقصود از اسم « اسم اعظم » باشد . و مقام « رحمن » و « رحيم » به حسب اين احتمالات فرق مىكند ، چنانچه واضح است . و « رحمن » و « رحيم » ممكن است صفت براى اسم باشند ، و ممكن است صفت براى « اللَّه » باشند ، و مناسبتر آن است كه صفت « اسم » باشند ، زيرا كه آنها در تحميد صفت اللَّه هستند ، و بنابر اين ، از احتمال تكرار مصون مىشود . گر چه اگر صفت « اللَّه » باشند نيز توجيه دارد . و در تكرار نيز نكتهء بلاغت هست . و اگر صفت « اسم » گرفتيم ، تأييد كند كه مراد از « اسم » اسماء عينيّه است ، زيرا كه متّصف به صفات « رحمانيّه » و « رحيميّه » نيست مگر اسماء عينيّه . پس ، اگر مراد از « اسم » اسم ذاتى و تجلَّى به مقام جمعى باشد ، « رحمانيّت » و « رحيميّت » از صفات ذاتيّه است كه در تجليّات به مقام