نشر رسيده است . « 1 »
993 . تفسير عاملى [ چ 1401 ه . ق ]
مؤلف محترم آن ، عالم عامل ، ابراهيم عاملى ، معروف به « موثّق » ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد . اثر فارسى او ، به صورت تفسير كامل قرآن ، در 8 جلد واقع و فراغت از تأليف ، در سال 1376 ه . ق ، بوده است و در سال 1401 ه . ق ، در مشهد توسط كتابفروشى باستان ، به قطع وزيرى به طبع رسيده است .
* روش تفسيرى
روش تفسيرى آن ، اجتماعى ، عرفانى و ادبى است .
مؤلّف محترم ، نخست چند آيه را به ترتيب عنوان ، سپس لغات مشكل را توضيح داده ، اختلاف قرائات را ذكر نموده ، و سپس آيات را ترجمه مىكند ، در ترجمهء آيات ، به شأن نزول آنها ، اشاره كرده و تمام مفاهيم آيه را ، عينا به ترجمه منتقل مىكند .
در قسمت دوم ، تحت عنوان سخن مفسّرين ، اقوال مختلف را با نام مفسر و تفسير به طور اعمّ از خاصّه و عامّه ، بدون هيچگونه تعصّب ، نقل كرده و چكيدهء آنها را در اختيار خواننده ، قرار مىگذارد ، چنانچه بعضى از شعراء و عرفاء ، مطلب قابل توجّهى داشته باشند ، با ذكر مرجع ، مىآورد .
در قسمت سوّم ، تحت عنوان « سخن ما » ، آيات را مورد بررسى قرار مىدهد و نتايج مختلف را اعمّ از اخلاقى ، تربيتى ، اجتماعى ، عرضه مىدارد .
اين تفسير ، نخستين تفسير فارسى است ، كه با اين روش ، تأليف و تدوين يافته است . « 2 »
994 تا 995 . شأن نزول محقّق [ چ 1401 ه . ق ]
مؤلف و گردآورندهء آنها ، محقّق عاليقدر و پوياگر توانمند ، جناب آقاى دكتر مهدى محقّق ، از فضلاى نامى كشور مىباشد كه تحقيقات و پژوهشهاى او ، عرصهء وسيعى از معارف اسلامى را فراگرفته است .
اين كتاب به مناسبت هزارمين سال وفات شيخ الطّائفة مرحوم شيخ طوسى ( ره ) ، تنظيم و تحرير شده است ، كه از سوى دانشگاه فردوسى مشهد برگزار شده بود ، اين كتاب چند بار به چاپ رسيده است ، چاپ دوّم آن ، سال 1359 ه . ش از سوى انتشارات اسلامى تهران ، در 1026 صفحه ، تهيّه و تنظيم شده است . ايشان در اينباره مىنويسد :
1 . بيّنات در شأن نزول آيات باهرات :
« نمونهء بيّنات ، در شأن نزول آيات ، در سال 1349 ه . ش ، كه دعوتى براى هزاره شيخ طوسى در دانشگاه مشهد از اين جانب به عمل آمده بود ، تأليف گرديد . اينجانب محمد باقر بن على ، محقّق ، متولّد در بيستم اسفندماه 1298 ، تحصيلات ابتدائى ، در رشت انجام گرديد ، سپس براى تحصيل علوم دينى و اسلامى به حوزهء علميّه قم رفتم ، سپس به تهران براى ادامهء تحصيل آمدم ، سطوح را در حوزهء علميّه قم و تهران به اتمام رسانيدم ، و خارج را هم در مدرسه هروى و مدرسه صدر در تهران گذراندم ، و در ضمن به دانشكدهء علوم معقول و منقول ، ( الهيّات ) ، وارد شدم ، و به اتمام رسانيدم ، نخست ليسانسيه و سپس دورهء دكترا در علوم منقول ، اجازاتى هم از طرف آيات عظام : سيّد محسن حكيم و شهاب الدّين مرعشى نجفى ، براى
هامش
( 1 ) كتابنامه بزرگ ، ج 1 ، ص 287 به نقل از منابع : فهرست بنياد قرآن در سال 1346 ه . ش ؛ كيهان انديشه ، شماره 28 ، ص 232 ؛ ليست كتابهاى فهرست شده در كتابخانه مركزى و مركز اسناد مشهد ، 1352 - 1362 ه . ش ، ص 46 .
( 2 ) كيهان انديشه ، شماره 28 ، ص 234 ؛ آشنائى با تفاسير قرآن ، ص 58 ، كتابشناسى قران و علوم قرآن ، ص 215 - 216 ، فهرست كتابها چاپى فارسى ، ج 1 ، ص 395 .