و درسى اساتيد بزرگ آن زمان مانند : حضرت آيتاللهالعظمى بروجردى و آيات بزرگ ديگر - رضوان اللّه عليهم - بهره گرفتند .
محض آشنايى با شيوهها و افكار اساتيد بزرگ يكى ديگر از حوزههاى علمى شيعه در سال 1369 ه . ق ، رهسپار حوزهء علميّه نجف اشرف ، گرديد و در آنجا در دروس اساتيد عالىمقام و بزرگى همچون آيات عظام : آقاى حكيم و آقاى عبد الهادى شيرازى و سيّد ابو القاسم خوئى ، ( قدّس اللّه اسرارهم ) شركت جست . معظمله ، در سن 24 سالگى به اخذ اجازهء اجتهاد مطلق از محضر دو نفر از آيات بزرگ نجف نائل شدند ، و حضرت آيتاللهالعظمى حكيم ، تقريظ كوتاه و پرمحتوايى بر تقريرات ايشان از درس فقه ( ابواب طهارت ) نوشتند ، كه بسيار ممتاز است . ايشان در ماه شعبان 1370 ه . ق ، به ايران بازگشت . معظّمله در پيروزى انقلاب اسلامى حضور فعّالى داشتند و به همين دليل چند بار به زندان طاغوت افتادند و به سه شهر « چابهار » ، « مهاباد » و « انارك » ، تبعيد شدند و در تدوين قانون اساسى در خبرگان اوّل به نمايندگى از طرف مردم شيراز ، نقش مؤثّرى ايفاء نمودند .
* كار و تلاش
معظّمله ، مرد كار و تلاش و سعى و كوشش مىباشند و در كارها ، سخت به برنامه و نظم تأكيد مىورزند . در اثر همين تقيّد كارهاى مثبتى را تاكنون انجام دادهاند .
الف - نشريهء علمى مركز بزرگ شيعه :
از مدّتها پيش احساس مىشد ، حوزهء علميّه قم نيازمند يك نشريّهء عمومى است تا بتواند با نشريّات گمراهكنندهاى كه بدبختانه تعداد آنها نيز كم نبود ، مبارزه نمايد . به علاوه مسلمانان همواره از اين دانشگاه بزرگ اسلامى ، چنين توقّعى را داشتند و طبقات مختلف از مراجع بزرگ حوزه چنين تقاضايى را مىكردند . به طور مسلم انتشار مجلّهاى كه بتواند به اشكالات مذهبى جوانان پاسخ بگويد و با نشريّات گمراهكننده آنروز ، مبارزه نمايد ، مشكلاتى داشت ، كه بايد پشتسر گذاشته مىشد .
و از آنجا كه بعضى از افكار در آنروز آمادهء پذيرش چنين نشريّهاى نبود ، انديشمندانى مصمّم و مبتكر را مىطلبيد ، تا با عزم راسخ خود اينبار مهمّ را به دوش گيرند . از اين نظر معظّمله ، با همكارى جمعى از دانشمندان امثال : امام موسى صدر ، آية اللّه سبحانى ، آية اللّه سيد عبد الكريم موسوى ، واعظزاده خراسانى ، جزائرى و جمعى ديگر براى انتشار نشريّه ماهانهء « درسهائى از مكتب اسلام » ، كه با كمك برخى از زعماى حوزهء علميّه قم و با كمك مالى جمعى از نيكوكاران آذرى مقيم تهران تأسيس شده بود ، تشريك مساعى نمود . اين نشريّه در جهان شيعه بىسابقه بود و شايد از نظر وسعت انتشار - در ميان مجلّات علمى و دينى - در تمام جهان اسلام ، جزء درجه اوّلها بود . اين مجلّه راه نوينى به روى فضلا و دانشمندان جوان حوزهء گشود . و درحالىكه هماكنون از سال تأسيس آن ( 1336 شمسى ) ، بيش از 42 سال مىگذرد ، خدمات ارزندهاى به جهان اسلام و شيعه نمود و در قلوب جوانان و دانشجويان و اساتيد و فضلا ، مقام و منزلتى بس ارجمند پيدا كرد و نور اسلام و تشيّع را از مركز آن ، به اطراف جهان فرستاد و هنوز هم با لطف الهى استمرار و انتشار دارد . « 1 »
ب - نقطهء تحوّل در افكار طلّاب و دانشجويان :
در سالهاى 1330 و 1332 ه . ش ، دستگاه تبليغاتى « ماديّون » ، در محيط كشور ايران بالا گرفت . از اين
هامش
( 1 ) مجلّه درسهائى از مكتب اسلام ، نشريهء حوزه علميّهء قم .