آشنا شدند .
1 . آية اللّه علّامه سيّد محمد حسين طباطبائى ، صاحب « تفسير گرانسنگ الميزان فى تفسير القرآن » .
2 . آية اللّه العظمى حاج سيّد محمد هادى ميلانى ، از مراجع بزرگ تقليد مقيم مشهد كه با ايشان هم درس و همحجره بودهاند .
او در اخلاق از محضر شيخ على زاهد ، بهره گرفته بود و در زمينه تفسير قرآن به قرآن و مكث و تدبّر در آن عشق و علاقهى فراوان و افزون از توصيف داشت . ايشان پس از مراجعت به ايران ، دو سال در زادگاه خود اقامت گزيد و آنگاه به تبريز عزيمت كرد و در سال 1329 ه . ش ، به تهران رهسپار و تا آخر عمر در اين شهر ماندگار ، و به تفسير قرآن كريم و وعظ و خطابه و ديگر فعاليّتهاى مذهبى و تبليغى پرداخت و محور سخنان خود را بيشتر قرآن و احاديث رسيده از اهل بيت عصمت و طهارت ( ع ) ، قرار داد ، ما دام كه عمر داشت .
از آن مرحوم دو اثر قرآنى مطبوع بجا مانده است :
1 . تفسير آيات الأحكام :
مجموعهء دروس تفسيرى ايشان ، كه در مدرسه دار التبليغ الإسلامى قم ، ايراد نمودهاند ، و هماكنون ، تفسير سوره حمد ايشان ، با توضيح و تنظيم يكى از علاقمندان جلسات تفسيرى آن مرحوم ، ( جناب آقاى دكتر رادمنش ) ، در 119 صفحه وزيرى ، تبيين و از سوى بنياد قرآن تهران در سال 1402 ، چاپ و انتشار يافته است . گرچه اثر تفسيرى ايشان ، منحصر به آن رساله نيست ، ولى از همان رسالهء منتشرشده ، مىتوان عمق روش تفسيرى معظّمله را به دست آورد . مؤلف بزرگوار ، در آغاز تفسير مىنويسد :
« قرآن كلام خالق حكيم است و با نظم حكيمانهاى همراه است ، كه همين علم و حكمت آن را از هر گزندى : تحريف ، اختلاف ، تناقض ، مصون نگه داشته است . »
و در جاى ديگر در مورد نماز در همين رساله مىفرمايد : « يكى از بركات نماز توفيق يافتن به حفظ قرآن است ، نماز يكى از عواملى است ، كه موجب شده است ، قرآن در ميان مسلمانان سالم و محفوظ بماند ، يعنى وسيلهاى كه خدا براى نگهدارى قرآن انتخاب كرده است ، يك وسيلهء شرعى و حكمى بوده است و حضرت رضا ( ع ) مىفرمايد : « خواندن قرآن ، در نماز واجب است . » « 1 »
مرحوم استاد سيّد مرتضى شبسترى در عين علم و فضل و درايت كافى در علوم اسلامى از رجال سياست و درايت هم بوده است .
يك دوره از ادوار مجلس شوراى ملّى در بحرانى ترن دورانها نمايندگى مردم آذربايجان را در مجلس داشته است ، البتّه افتخار مجلس بود كه چنين نمايندهاى را داشت نه افتخار او .
2 . تفسير سوره حجرات يا اخلاق اجتماعى :
از ديگر آثار تفسيرى ، ايشان « اخلاق اجتماعى يا تفسير سوره حجرات » ، مىباشد كه پيرامون اخلاق اجتماعى براساس سوره حجرات ( سوره 49 قرآن مجيد ) ، انجام يافته است و توسّط آقاى سيّد محمد رادمنش ويرايش و تنظيم و آنگاه توسط بنياد قرآن تهران ، در سال 1360 و 1362 در 129 صفحه ، چاپ و انتشار يافته است . « 2 »
هامش
( 1 ) پيشگفتار تفسير سوره حمد .
( 2 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 1 ، ص 230 به نقل از مأخذ :
كتابشناسى ملى ايران ، نيمه دوم ، 1352 ، ص 32 - فهرست برگههاى چاپخانههاى عمومى كشور ، ج 1 ، ص 15 - كيهان انديشه ، شماره 285 ، ص 232 - فهرست بنياد قرآن ، 1364 ه .