كتابشناسى غريب القرآن
يكى از مباحث تفسيرى ، واژهشناسى و پيدا كردن لغات مشكل و غامض قرآن مجيد مىباشد ، كه تاكنون كتابهاى تفسيرى و لغتشناسى متعدّدى را به خود اختصاص داده است . شايد نخستين كتاب در اين مورد مربوط به زيد بن علىّ بن الحسين ( عليهم السّلام ) ( مستشهد 122 ه . ق ) ، بوده باشد ، كه قبلا به معرّفى آن پرداختيم و چون موضوع مفردات و غرايب قرآن ، يكى از مباحثى است ، كه با توجّه به دور بودن اغلب مسلمانان از لغت قرآن و بيگانه بودن آنان از نظر زبان و لغت دامنهء آن توسعه و گسترش يافته است و شامل اغلب كلمات قرآنى اعمّ از غامض و غير غامض مىگردد ، ازاينرو تفاسيرى كه عهدهدار شرح لغات قرآنى مىباشند ، در بين آثار شيعه ، فراوان يافت مىشود و ما در شرح حال مرحوم طريحى تعدادى از اين آثار را معرّفى نموديم .
اكنون با توجّه به برخى از منابع و كتابشناسىهايى كه در زمينهء مفردات قرآن تازه به وجود آمده است و تعداد انبوهى از اين نوع تفاسير را در اختيار داريم جا دارد كه محض سهولت امر محقّقان و پژوهشگران قرآنى در يك جا ارائه دهيم ، هرچند احتمال تكرار در برخى از موارد ، پيشبينى مىشود و در نگارش اين بخش به جاى ترتيب تاريخى به ترتيب حروف تهجّى اوايل نام فاميلى نويسندگان ، بسنده نمودهايم تا سهل الوصول گردد .
1356 . ابن عبّاس - عبد اللّه [ م 68 ه ]
مؤلّف « غريب القرآن » به روايت عطاء بن ابى رياح و نيز روايت علىّ بن ابى طلحه ، ( م 143 ) با ترجمه و تعليقهء محمد ابراهيم سليم ، كه به سال 1413 ، توسط مكتبة الزهراء قاهره ، چاپ و انتشار يافته است .
1357 . آرام - احمد
مترجم « الفاظ القرآن الميسره » ، كه به نام « لغتهاى قرآن مجيد » در 1361 ه . ق ، به چاپ رسيده است .
1358 . ابن عطاء - ابى حذيفه [ م 131 ه ]
مؤلّف « معانى القرآن » كه توسّط الأعلام ، ج 8 ، ص 108 - 109 معرّفى گرديده است .
1359 . ابو خالويه [ م 1370 ه ]
ابو عبد اللّه حسن بن احمد مؤلّف « اعراب ثلاثين سورة من القرآن » ، كه توسّط فهرست ابن نديم ،