مرتبهء نخستين در ذكر سخنورانى كه داعى حق را لبيك اجابت گفتهاند ، ( درين مرتبه بيست و نه شاعر مذكورند ، به ترتيب زمانى از نظامى گنجوى تا افضل خان دكنى ) .
مرتبهء دوم در ذكر شاعرانى كه الحال ( - 1028 ) در قيد حياتند ، و صحيفهء اين ايام خجسته فرجام از منظومات ايشان مزين مىگردد ، ( درين مرتبه بيست و سه شاعر مذكورند ، از ملا محمد صوفى مازندرانى تا مؤلف كتاب عبد النبى فخر الزمانى ) .
مرتبهء سوم در ذكر فصحائى كه مؤلف به ايشان برخورده و با ايشان صحبت داشته ، و يقين حاصل كرده است كه تا غايت ملاقات ساقىنامه نگفتهاند ، و ليكن بشاعرى اشتهار تمام دارند ، درين مرتبه سى و هشت شاعر مذكورند ، از نظيرى نيشابورى تا درويش جاويد ) .
روىهمرفته اين تذكره شامل احوال نود شاعرست .
ملا عبد النبى فخر الزمانى اين كتاب را بنام خواجه يادگار مخاطب به سردار خان كه از امراى بزرگ دولت جهانگيرى بوده در پتنهء هندوستان باتمام رسانيده است .
تذكرهء ميخانه يكبار بسال 1926 ميلادى در لاهور با مقابلهء دو نسخهء ناقص و مغلوط كه در حدود يك سوم از اصل كتاب را فاقد بوده ، باهتمام پروفسور محمد شفيع لاهورى با حواشى و تعليقات ، بعضى به فارسى و بعضى باردو ، با خط نستعليق درشت در 644 صفحه و 20 صفحه مقدمه و 116 صفحه حواشى كه هر دو به زبان اردوست بطبع رسيده است .
بار ديگر در تهران با تصحيح و مقابلهء نسخهء چاپى و دو نسخهء كامل خطى از قرن يازدهم و نزديك به زمان مؤلف و مراجعه بدواوين صاحبان تراجم و بدست آوردن ساقىنامهيى چند از شعراى مرتبهء سوم ، با حواشى و تعليقات مفصلهء ذيل :
1 - ترجمههاى تفصيلى و تكميلى كه از مآخذ عصرى گرفته شده است ، پنجاه و نه فقره ؛
2 - تراجم مختصر و تواريخ يكصد و سى و شش فقره ؛
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 378
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٣٧٨