تذكرهء شمس التواريخ از شيخ اسد اللّه بن محمود گلپايگانى « ايزدگشسب متخلص به شمس در 1331 ه ق
مختصريست در تاريخ علما و فقها و حكما و عرفا و شعراى اسلاميه خصوصا اثناعشريه مشتمل بر چهار ركن و يك خاتمه بشرح ذيل :
ركن اول - در حالات سلسلهء فقهاى عظام ( ص 3 - 21 )
ركن دوم - در حالات سلسلهء حكما ( 21 - 34 )
ركن سوم - در حالات سلسلهء عرفا ( 34 - 59 )
ركن چهارم - در حالات سلسلهء شعراى عجم ( 59 - 48 ) اين ركن مشتملست بر تراجم پنجاه شاعر به ترتيب تاريخى از رودكى تا روشن .
خاتمه - در ترجمهء نگارنده و ترجمهء بعضى كه نگارنده آنها را ملاقات نموده از حكما و فقهاى عظام و دوستان والامقام تا اكنون كه گاه نگارش اين نامه است ( ربيع - الاول 1331 ه ق ) در قيد حياتند و ذكر بعضى بلدان و شرح آنها و بعضى امور متفرقه ( ص 84 - 127 ) .
چاپ سنگى ، خط نستعليق در 127 صفحه ، قطع 17 * 11 ، محل طبع اصفهان در سال 1344 بكوشش پسرش تجديد طبع شد .
ترجمهء مؤلف :
اقتباس از همين كتاب :
وى بسال 1303 ق در گلپايگان ولادت يافته ، از 6 تا 18 سالگى در موطن خود به تحصيل ادبيت و فقه و اصول پرداخته ، آنگاه سفرى به اصفهان كرده ، بعد از مدتى قليل به وطن مألوف بازگشته ، سپس از آنجا به نجف اشرف شتافته ، و به تحصيل علوم و فنون پرداخته ، از صرف و نحو و معانى و بيان و منطق و حكمت و فقه و اصول و بعضى فنون ديگر حظى يافته ، پس از سه سال توقف به گلپايگان بازگشته ، از آنجا به اصفهان رفته و يك سال ديگر به تحصيل علوم