آنچه در دل دارند همان بر زبانست و با معاندين پركين در كمال حلم و ملايمت رفتار مىنمايند ، و كينهء احدى در دل ندارند ، و در بديههگويى و حاضرجوابى بىنظيرند ، و صاحب تصنيف و تأليفند ، تحفة الشعراء كه احوال شعراء متقدمين و متاخرين و معاصرين را از دواوين شعراى ماهر منتخب فرموده فراهم كردهاند ، جميع ارباب كمال اهل ايران منصف شدهاند كه اين تذكرة الشعراء ترجيح بر آتشكدهء حاجى لطف على بيگ شاملو المتخلص به آذر دارد ، همگى موزونان فصاحت بيان بلاغت نشان ايران تاريخ اتمام آن تذكره گفتهاند ، و در فصاحت و بلاغت و مناسبت مقام اين فرد كه در ديباچهء آن تذكره از نتايج طبع آن حضرتست و از تخلص نيز خبر مىدهد ، موزونان عصر انگشت حيرت بدندان گرفته تحسين و آفرين كردهاند ، اينست :
شد طلوعى چو شمع اين خانه * جمع شد صد هزار پروانه
ديگر تحفة الاحباب و تحفة السلاطين صفويّه و اخلاق محمدى است ، و تحفة - العشاق در مقابلهء مجالس العشاق عالىجناب سلطان حسين ميرزاى بايقرا باتمام و انجام رسانيدهاند و بر لغات مختلفهء هر فرقه مستحضر و باخبرند ، و در نظم و نثر تحفة الشعراء شاهد احوال و صدق مقال راقم حروفست ، و آنچه از زبان مبارك آن حضرت از احوال ايام مستقبل جارى شود همان مىشود ، بخاطر منجّمين چنين مىرسد كه سهم الغيب در طالع دارند ، و اكثرى از مريدان نظر بر علوّ خاندان امامت از كرامات و مكاشفات مىشمارند ، و الحق چنين مىتواند بود كه اين آثار و استبشار حسب الارث و الاستحقاق ، نسلا بالنسل از دودمان ولايت و خاندان امامت بكثرت رياضت و مواظبت حسن فعال و صدق مقال و اكل حلال به آن حضرت رسيده ، و بعضى از وفور مرور علوم غريبه مىدانند ، و ديگر العقل نصف الكرامات كنايه ازينست ، و در حال التحرير اختتام اين نگارستان كه راقم حروف و ملا محمد روضهخوان كه شرفياب حضور آن حضرت گرديديم ، ارشاد فرمودند كه ديشب جدم حضرت امام حسين عليه الصلوات و السّلام را ديدم كه بجمعيت قليل در خيمه رونق افزايند ، چون بسلام سرافراز شدم ، فرمودند كه اى فرزند دشمنان به من زورآور شدهاند ، در خيمهء روبرو برادرم امام حسن تشريف دارند ، احوال مخالفان را