مثنويات را بستان المعارف .
اميد كه از بخت بلند شاهنشاه سمت اختتام پذيرد و انجام گيرد ، منقسم بر دو قسم شده ، آنچه اسم شعر است ، در اول از حروف تهجى ، و آنچه شعرست ، در آخر از حروف تهجى است ، و شرح احوال شعرايى كه شعرشان نوشته شده است ، از هريك به قدر كفايت در فهرست ذكر شده است . از بابت تيمن و تبرك در اول هر حرفى يك شعر از شاهنشاه عالم پناه خسرو صاحبقران نوشتهام كه شايد از بركت آن شعرها اين اشعار هم در نظرها جلوه نمايد ، و قلوب عشاق را نورى و سرورى بخشد ، ناتوانى خستگان عشق را بتوانايى مبدل سازد ، و گمگشتگان وادى محنت را بشاهراه محبت راهنمايى فرمايد ، و اللّه اعلم بالصّواب .
رسالة العشاق - اين شهرهء كوى محبت و شيداى ميدان مودت مرقوم مىدارد و يادگار بزم اهل شوق و محفل ارباب ذوق مىگذارد .
از صداى سخن عشق نديدم خوشتر * يادگارى كه درين گنبد دوار بماند
و اين مشتمل بر مقدمه و بيان و دو فصل و يك خاتمه است . مقدمه نيز بر دو باب ، باب اول در گفتار بعضى از اهل ظاهر درين معنيست ، باب دوم در خصايص عشق است و تقسيم آن بر سه صفت . بيان در حقيقت عشق و كيفيت تعلق آن ، فصل اول در صفت عاشق و رفتارى كه پسنديده و مرغوب بود ، فصل دوم در بيان اطوارى كه مستحسن است ، خاتمه بعضى از لوازم حال معشوقان و خصايص احوال عاشقان » .
نسخه :
كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ش 2455 وقفى مرحوم ميرزا رضا خان نايينى ، عدد اوراق 271 قطع 30 * 20 سال وقف مرداد 1311 ش ، در هامش اين نسخه ( آغاز حرف طا ) دو بيت شعر به خط برادر مؤلف محمد رضا ميرزاى افسر مسطورست كه ذيل آن نوشته : « يادگار افسر قاجار » .
نسخهء ديگر در كتابخانه ملى است كه در فهرست نامش را بغلط « بوستان العشاق » نوشتهاند .