بر من املاء كرد . وثابى در اواخر عمر ، به فقر و تنگدستى افتاد ، و نابينا شد تا اينكه در سال 533 ق وفات يافت . « 1 » در محاسن اصفهان از ابو على اسماعيل وثابى در رديف دانشمندان صرف و نحو و لغت و انشاء كه متقدّم بر عصر مافرّوخى بودهاند ، ياد شده است . « 2 »
اين شعر از وثابى است :
اشاعوا و قالوا وقفه الوداع * و زمّت مطايا للرّحيل شراع
فقلت فراق لا اطيق احتماله * كغانى من البنين المشتّ سماع
و لا عليك الكتمان قلب ملكته * و عند النّوى سرّ المكتوم يذاح
سيّد اسماعيل صدر
حاج سيّد اسماعيل صدر فرزند سيّد صدر الدّين محمّد عاملى اصفهانى ، عالم فاضل فقيه مجتهد . در سال 1255 ( و يا به قولى 1258 ق ) در اصفهان متولّد شد . در كودكى پدرش در نجف اشرف فوت شد ، و خود ، زير نظر برادر دانشمند خود سيّد محمّد على عاملى آقا مجتهد تربيت شد ، و از درس علماى اصفهان ، به خصوص حاج شيخ محمّد باقر نجفى مسجد شاهى و ملّا عبد الجواد حكيم خراسانى بهره گرفت ؛ سپس به عتبات عاليات هجرت نمود ، و در نجف ، به درس شيخ راضى نجفى ، شيخ مهدى كاشف الغطاء ، ميرزاى شيرازى ، حاج شيخ زين العابدين مازندرانى و ميرزا حبيب اللّه رشتى حاضر شد ، و به درجهء اجتهاد نائل گرديد .
پس از وفات ميرزاى شيرازى ، به همراه ميرزا محمّد تقى شيرازى زعامت و مرجعيّت شيعه را برعهده گرفت .
در سال 1314 ق به كربلا مهاجرت كرد ، و به تدريس و اقامهء جماعت و وعظ و رسيدگى به امور طلّاب و فقرا پرداخت . در اواخر عمر ، از كربلا به كاظمين مهاجرت نمود ، و در آن شهر مقدّس مجاور گرديد ، و سرانجام در دوشنبه 18 ( يا 12 ) جمادى الاوّل سال 1338 ق
هامش
( 1 ) . معجم الادباء ، ج 2 ، ص 355 ؛ لغتنامهء دهخدا ، ج 7 ، ذيل « اسماعيل » ، ص 2527 ؛ راهنماى دانشوران ، ج 3 ، 320 .
( 2 ) . محاسن اصفهان ، ص 32 .