بوده ، و مدّتى كتابدارى ابن عميد به عهدهء وى بوده ، و بدين سبب به خازن شهرت يافته ، و محرم اسرار و نديم عضد الدّوله بوده ، و جدّش نيز در رى ، متصدّى بيت المال بوده ، و به خازن شهرت داشته است ، و پدر يعقوب ، زرتشتى بوده ، و فرزند ، مسلمان شده ، و از خاندانهاى معروف شيعه مىباشد . ابو حيّان توحيدى دربارهء او عقيدهء خوبى ندارد ، و وى را به بخل زياد و حرص شديد در جمع مال و طلب كيميا سخت نكوهش مىكند . برخى مورّخين نوشتهاند كه سلطان محمود غزنوى ، خواجه ابو الفضل حسين بن على ميكال را نزد مأموران خوارزم شاه گسيل داشت ، و اين دانشمندان كه در دربار او بودند را طلب كرد .
شيخ الرّئيس ابو على سينا ، ابو ريحان بيرونى ، ابو سهل مسيحى ، ابو على مسكويه ، ابن خمار و ابو نصر عراق . سه نفر از اينان نزد سلطان محمود رفتند ، و سه نفر ديگر يعنى ابن سينا ، ابن مسكويه و ابو سهل خدمت سلطان محمود را نپذيرفتند ، و به سمت گرگان حركت كردند ، و ابو سهل در راه از تشنگى بمرد ( سال 401 ق ) ، و آن دو به سختى جان به در بردند ، و ابن مسكويه در 9 صفر 421 ق در اصفهان وفات يافت ، و در اين شهر مدفون شد . صاحب روضات در كتاب خود ، مدفن ابن مسكويه را در محلّهء خواجوى اصفهان مىنويسد ، و مىگويد : قبر او در زمان ما معروف است . ظاهرا محل قبر او در باغ مقابل امامزاده باقر در محلّهء خواجو بوده است ، و اكنون آثار آن از بين رفته است .
محمّد صدر هاشمى در مقاله خود در مجلّهء يادگار مدّعى است كه امامزاده باقر همان قبر ابن مسكويه بوده كه در زمان ناصر الدّين شاه آن را به عنوان امامزاده باقر شهرت دادند . امامزاده قبل از ناصر الدّين شاه وجود داشته ، و سنگ لوح آن مورّخ به سال 1270 ق مىباشد . كتب زير از تأليفات او است : 1 . آداب العرب و الفرس و الهند ، در اخلاق 2 . احوال الحكماء و المتقدّمين و صفات الانبياء السّافلين و احوالهم 3 . ادب الدنيا و الدّين 4 . الاشربة و ما يتعلّق بها 5 . الادوية المفرده 6 . اقسام الحكمة و الرّياضى 7 . انيس الخواطر ، مانند كشكول ، در متفرّقات 9 . تجارب الامم و تعاقب الهمم ، مطبوع ، در تاريخ جهان از آغاز تا 369 ق 10 . ترتيب السّعادات ، در اخلاق 11 . تفصيل النّشأتين و تحصيل السّعادتين در اخلاق 12 . التّعليق فى المنطق 13 . جاويدان خرد ، به فارسى در حكمت و اندرز 14 . حقايق النّفوس 15 . السّياسة للملك 16 . طهارة الاعراق فى التّحصيل الاخلاق ، در اخلاق كه
اعلام اصفهان ( فارسي ) — صفحة 209
مساهمون: السيد مصلح الدين المهدوي
ص٢٠٩