( 34 )
* ص 171 شفيعا اثر شيرازى ( مرگ : 1125 ه . ق « 1 » )
از شاعران معروف قرن يازده و دوازده هجرى است .
تذكرهء حزين علىرغم همهء نقل قولهايى كه دربارهء محلّ تولد ميرزا شفيعا از وى كردهاند در اينباره هيچگونه اشارهاى ندارد و فقط به اين نكته اشاره مىكند كه « در اصفهان و فارس از معاشران راقم حروف بود . »
همهء تذكرهنويسان محلّ تولد وى را قريهء پراشگفت مىدانند « 2 » ولى در شمع انجمن ، شهر شيراز ذكر شده است . البته من منبع اين گفته را پيدا نكردم اما در مقالهاى كه در مجلهء ارمغان سال 1344 ( ش 4 و 5 ) صص 199 - 206 با عنوان ملا شفيع اثر مازندرانى به قلم شهاب طاهرى درج شده است عكس اين نقل قول ديده مىشود .
وى ملا شفيع متخلّص به اثر را از مردم سارى مازندران مىداند و معتقد است كه ميرزا شفيع اثر ، دوران كودكى خود را در شهر سارى گذرانده ، سپس به شيراز و اصفهان رفته و مدّتى را در آنجا اقامت نموده است .
بعد از مدتى براى ديدار با دوستان و آشنايان به سارى برمىگردد ولى در اين سفر به تنگدستى دچار مىشود و تصميم به بازگشت مىگيرد و اين را در ضمن ابياتى بيان مىكند :
ماهى است جاى نعمت الوان به خوان من * شد اكل ميته روزى مازندران من
* * *
چون توانم زندگى در كشورى كردن كه هست * صحبت شعر از قبيل توبهء فصل بهار
تا ز بند بهمن و يخ راهها مسدود نيست * خويش را زين ورطه مىبايد كشيدن بر كنار
هامش
( 1 ) . در شمع انجمن ، ص 42 سال مرگ وى 1120 ه . ق ذكر شده است ولى در بعضى از تذكرهها سال مرگ وى را 1113 ه . ق ذكر كردهاند ( تذكرة الشعرا ، ص 8 ؛ مخزن الغرائب ، ص 221 ) كه درست به نظر نمىرسد زيرا از نامهاى كه به كلبعلى خان حاكم فارس نوشته معلوم مىشود كه در سال 1123 ه . ق زنده بوده است .
همچنين ثابت شده كه در سال 1125 ه . ق هنگام هجوم افغانها به ايران زنده بوده و به ده لار گريخته است .
( لار قصبهاى است در جنوبغربى شيراز و اين غير از شهر لار معروف است كه در 259 كيلومترى بندرعباس قرار گرفته است . ) نقل از دانشمندان و سخنسرايان فارس ، حرف الف ، ص 180 .
( 2 ) . دهى است از دهستان كوهمره سرخى كه در 57 كيلومترى غرب شيراز واقع شده است .