شرح حالات شاعران تحقيق كرد و از پارهاى رخدادها آگاهى يافت كه ما براى نمونه چند عبارت از برخى ترجمهها را به دست مىدهيم . آنچه از مطالعهء اين تذكره برمىآيد اين است كه آن مقدار انحطاط كه در ادبيات اين دوره چهرهء خود را مىنماياند ، در اخلاقيات نيز منعكس است و در موضوعات اعتقادى هم از يك سو ، تعصّب و زيادهروى و از سوى ديگر عصيان و سركشى و واكنشهاى خاص در برابر سختگيريهاى مذهبى و نتايجى كه از اين جمله حاصل مىشود ، نظر خواننده را جلب مىكند .
همانطور كه اشاره شد ، روش ما در آماده كردن اين تذكره براى چاپ و انتشار ، به علت در دست نداشتن نسخ مشابه ، به شيوه مقابله نبوده بلكه تنها پيراستن دو متن موجود از غلطهايى كتابتى و اشتباهات ديگر كاتبان بوده است . املاى كلمات هم از متن به املاى امروزى تبديل شده است .
كاتب نسخه متعلق به مجلس شورا ، محمد شرف الشريف بن ميرزا نظام است كه آن را در تاريخ 23 رجب 1013 نوشته است ، ولى نام كاتب نسخهء شخصى خوانده نشده ، ولى شيوهء نگارش از همان زمان است . از قرارى كه روانشاد گلچين معانى در كتاب تاريخ تذكرههاى فارسى نوشته است ، نسخههاى ديگرى از معاصران مؤلّف نزد افراد ديگر بوده كه در دسترس ما قرار نگرفته است . تا آنجا كه مىدانيم تعداد نسخههاى معاصران اين تذكره كم و اكثر ناقص مىباشد .
دربارهء مشاغل شاعران
اگرچه در اوايل به كسب خياطى اوقات مىگذرانيد و از كسى طمع نمىكرد امّا . . . يعقوبى ، ص 293
قريب 30 سال باشد كه در دار المؤمنين كاشان به امر قضا اشتغال دارد .
برهان الدين محمد ، ص 285
در مدت العمر ممنون منّت هيچ كس نشده و اوقات به حرفت بزّازى و كرباس فروشى گذرانيده و . . . جمال الدين محمّد ، ص 298
چون پدرش به شغل سمسارى اشتغال داشت ، مشار اليه نيز از آن ممر لابّد ، معاش حاصل مىفرمود . حاتم ، ص 372