او است ، باز از محبت و علاقهء قلبى ديگران نيز برخوردار خواهد شد ، چون خاصيت تقوى
بر اين پايه نهاده شده است .
2 . شكر نعمت
" ما عظمت نعم الله على أحد ، الا عظمت اليه حوائج الناس ، فمن لم يحتمل تلك
المؤونة عرض تلك النعمة ، للزوال " . ( 1 )
ترجمه : نعمت پروردگار ، هر قدر بر فردى فزونى گيرد ، نيازها و چشم داشتهاى مردم
نيز بر او ، فزونتر مى گردد . اگر متحمل چنين زحمتى نگردد ، اين نعمت رو به زوال مى رود .
شرح كوتاه : حفظ و نگهدارى موهبتهاى الهى ، نياز به شايستگى و لياقت و نگهدارى و
مراقبت دارد كه يكى از راههاى نگهدارى آن ، اين است كه در راه رفاه و آسايش بندگان
الهى ، صرف گردد و شكرگزارى واقعى هر نعمت ، آن است كه در مواردى كه خداوند متعال
تعيين فرموده است ، صرف گردد و اگر در انجام شكرگزارى هر نعمت ، كوتاهى و قصور
صورت گيرد ، خود به خود آن نعمت ، رو به زوال وفنا مى رود . به عنوان نمونه علم و دانش
در هر فنى يكى از نعمتهاى بزرگ الهى است كه نصيب فرد مى گردد ، اگر در راه توسعه و
تعليم به نيازمندان و فاقدين آن ، كوتاهى و مضايقه گردد ، به تدريج آن دانش رو به فنا و
زوال مى رود تا دارندهء خود را ترك نمايد و از او رخت بربندد .
3 . شرافت واقعى
" الشريف كل الشريف من شرفه علمه ، والسودد كل السودد ، لمن اتقى الله ربه " .
شريف واقعى ، فردى است كه با شرافت علم و دانش آراسته گردد . سيادت و بزرگوارى
حقيقى با فردى است كه راه تقوى و خداشناسى را پيش گيرد " . ( 2 )
شرح كوتاه : جمعى ، افتخار و شرافت را در ثروت ، وعده اى در رياست ، پاره اى از مردم
در رفاه و ماديت و جمعى هم در نسب و نژاد و قبيله گرايى جستجو مى كنند و كسانى را كه
فاقد اين مزايا باشند به ديدهء حقارت و پستى مىنگرند ، ولى در منطق امام جواد ( عليه السلام )
هامش
1 . الفصول المهمة ، ص 255 .
2 . الفصول المهمة ، ص 257 .