قطعه كردند . بعد از اين جريان در مرو سرو صداى عجيبى به راه افتاد .
اين زمزمه هم در ميان بود كه شايد اجراى اين نقشه به دستور خود مأمون بوده است .
در هر حال به وضعى كه مأمون فكر مى كرد با اجراى اين نقشه پيش مى آيد و او
خواهد توانست با خيال آسوده خلافت كند و كارهاى مورد نظر را انجام دهد ، به هم خورد .
بديهى است او به عنوان خليفه و زمامدار ، در فكر چاره جوئى از اين نارضائيها و در
صدد تبرئه خويش بود . اما در هر حال سرانجام ، كار به اينجا رسيد كه امام رضا ( عليه السلام ) هم پس
از چندى مسموم شد .
يك روز و يك شب هم قضيه را مكتوم نگاهداشتند . مأمون هم شديدا از اين جربان
اظهار تأثر كرد و دستور داد با احترام تمام بدن آن حضرت را در كنار قبر هارون دفن
نمايند ! به طورى كه نوشته اند : آن حضرت حدود 2 سال در شهر مرو و نزديك به 7 ماه در
سرخس اقامت داشت . ماههاى آخر عمر را هم در " سناباد " طوس به سر برد و در همانجا
بود كه به شهادت رسيد .
خدمات علمى و دينى آن حضرت
در مركز خلافت اسلامى بارها وسيلهء بحث و گفتگو ميان آن حضرت و دانشمندان
برجسته ى تمام اديان و مذاهب كه از گوشه و كنار و مراكز علمى معروف جهان آن روز
مى آمدند ، فراهم مى شد .
طى آن جلسات ، امام رضا به دانشمندان مختلف روى زمين و بزرگان اهل نظر كه از
مليتهاى مختلف بودند و يا به سبب داشتن عقايد و آراء خاصى مورد توجه قرار گرفته
بودند ، دربارهء مطالب گوناگون علمى و دينى ، گفتگوهاى جالبى داشته اند .
آن حضرت در ضمن آن گفتگوها حقايق دين اسلام را نيز براى علماى مذاهب
مختلف روشن مى كردند و اين گفتگوها آثار عميقى در تبليغ و نشر علوم و معارف اسلامى
داشته است .
همهء علماى مذاهب و صاحبان افكار و آراء مختلف ، به بزرگوارى و احاطهء علمى آن
حضرت - كه در مواقع لزوم هم با همان زبان و اصطلاحات خاص و حتى از منابع دين خود
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 1341
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١٣٤١