بخش چهارم / حوزه علمى امام ( ع ) و تربيت يافتگان آن . . .
اجتهاد و آزادى انديشه و تفكر ، روح قوانين اسلامى و رمز بقا و جاودانگى شريعت
محمدى ( صلى الله عليه وآله ) و عامل نشاط و تحرك اصول اسلامى مى باشد و امتياز بزرگى است كه فقه
جعفرى را از ديگر مكاتب فقهى تفكيك و امتياز مىبخشد .
ازادى اجتهاد و لزوم بحث و بررسى در جوانب و ابعاد احكام الهى است كه خود
مىتواند سر فصل و سرچشمه انديشه ها و تحولات و تكامل ها گردد و فرصت كافى به
رزمندگان صفوف علم و انديشه إعطا نمايد .
خصوصيت بزرگى كه در مكتب علمى و تربيتى امام صادق ( عليه السلام ) وجود دارد آزادى
بهره بردارى از علوم و انديشهها و اعتقاد و ارج و احترام نهادن فوق العاده به دانش
دانشمندان مى باشد . قبل از توضيح اين مسألة نخست حديثى از امام بزرگوار در اين باره
نقل مى گردد ، سپس به بررسى جوانب حوزه علمى و فكرى او مى پردازيم . .
امام ( عليه السلام ) در مورد بنى اميه تعبير جالبى دارد كه مىتواند گوشه هائى از هدف ما را
توضيح دهد و خطرات و آسيبهاى يك بعدى بودن انديشههاى منتسبين اسلام را
روشن و عظمت انديشههاى والاى پيشوايان اسلام را ترسيم نمايد . او مى فرمايد :
" بنى اميه مردم را در فراگرفتن ايمان آزاد گذاشتند ولى براى گرفتن و آموختن شرك
آزادى عمل ندادند تا خود شرك را بشناسند و هدف آنان اين بود كه هر وقت عمل
مشركانه اى بر آنان تحميل نمودند ندانسته و ناآگاه آن را بپذيرند و انجام دهند " . ( 1 )
شارحين كتاب شريف كافى از آن جمله والد محترم شيخ بهائى در شرح اين حديث
نظرياتى ابراز داشته اند كه هىچكدام نمى تواند بازگو كننده وشارح معناى حديث باشد .
هامش
1 . كلينى ، كافى ج 2 ، ص 15 ، متن حديث : ان بنى اميه أطلقو الناس تعليم الايمان " و لم يطلقوا تعليم
الشرك ، لكى اذا حملوهم عليه لم يعرفوه . . " و در برخى از نسخه ها " أطلقوا للناس " مى باشد .