امام زين العابدين ( عليه السلام ) داد و امام ( عليه السلام ) آن را گرفت و در ميان فقيران تقسيم نمود پس از آن
يزيد لعين دستور داد اسيران خاندان رسالت را به وطنشان ( مدينة الرسول ) برگردانند . ( 1 )
4 . تربيت شاگردان و روايتگران
يكى ديگر از مأثر وآثار ماندگار امام سجاد ( عليه السلام ) تربيت شاگردان و روايتگران و محدثان
و الا مقامى است كه در طول تاريخ ادامه دهندگان راه آن حضرت بوده اند و تعداد اين
شاگردان بيش از ظرفيت كتاب مختصر ماست . چون محضر پر فيض امام سجاد ( عليه السلام ) حوزه
پربار و گستردهاى بود كه در عرصههاى مختلف علوم ، فعاليت داشت و شاگردان و دانش
جويانى از دورترين نقاط دنياى اسلام ، به سوى آن حوزه مباركه حركت مى كردند و از
محضر پر علم و دانش امام بهره ها مى بردند تعداد كثيرى از فقيهان ، محدثين و راويان از
اين حوزه پر معنويت بهره جسته اند كه به چند تن از مشاهير و معاريف آنان به اختصار
اشارتى مى گردد :
1 . ابوحمزه ثمالى 2 . طاووس بن كيسان يمانى 3 . ابوخالد كابلى 4 . زيد بن على
بن الحسين ( عليه السلام ) 5 . سدى كبير اسماعيل بن عبد الرحمن كوفى 6 . جابر جعفى 7 . عطية
عوفى معروف به بكالى شرح حال هر كدام از اين شخصيتهاى فقهى ، تفسيرى وحديثى
را ما در " طبقات مفسران شيعه " ( ج 1 ) به تفصيل آورده ايم كه طالبان تفصيل مى توانند به
آن منبع مراجعه نمايند . در اين باره فقط به نقل حادثه اى بسنده مى كنيم كه حاكى از
موقعيت امام ( عليه السلام ) مى باشد :
كشى در رجال خود در مورد شخص سوم ( ابوخالد كابلى ) مىنويسد : به خط جبرئيل
بن احمد يافتم كه گويد : به من حديث نمود محمد بن عبد الله مهران از محمد بن على تا
ابوبصير كه گويد : از امام باقر ( عليه السلام ) شنيدم كه مى گفت :
ابوخالد كابلى مدتى به محمد بن حنفيه خدمت مى كرد و شك و ترديدى داشت كه
آيا او امام است يا نه ؟ تا اينكه روزى به خدمت او رسيد و گفت :
هامش
1 . ترجمه لهوف سيد بن طاووس از نگارنده ، از انتشارات دفتر نشر نويد اسلام ، چاپ نهم ،
ص 216 - 217 .