اصول و پايههاى تعاليم ارزنده ء اسلام نام مى برد و از حكمت و فلسفهء هريك تجليل و
تكريم شايسته اى به عمل مى آورد . و اينها همه نمايانگر گوشه اى از عظمت روح آن
بزرگوار است . چه ، تبيين و روشنگرى اين مسائل ، خود حاكى از وقوف بارز و احاطهء كامل
آن بانوى بزرگ نسبت به مسائل كلى و اساسى اسلام است ، و نشان مىدهد كه
اعتراضات و انتقادات گويندهء اين سخنان ، طرح يك سلسله مسائل شخصى و خصوصى
نيست ، بلكه يك انتقاد اساسى و اصولى است كه بر مبناى احساسات شخصى استوار
نبوده ، و پايگاه محكم الهى و قرآنى ، و زيربناى اصولى و عقيدتى داشته و تنها هدف او
بيان مصالح اسلام و مصلحت مسلمين بوده است .
آرى اين خطابهء غراء و كوبنده نمايانگر اين حقيقت ارزنده است كه در مصالح عمومى
مردم نه تنها سكوت وانزوا و مصالحه و مسامحه روا نيست ، بلكه فرياد اعتراض سر دادن ،
و زبان به روشنگرى و انتقاد گشودن و مردم را بيدار و آگاه كردن ، خود يكى از واجبات
و فرايض مسلمين به شمار مى رود ، و به ويژه افراد ذيصلاح و شايسته وظيفه دارند كه
نسبت به انجام اين فريضه قيام و اقدام كنند . بدينسان آشكار است كه هدف زهراى
اطهر ( عليه السلام ) ، از بيان اين خطابهء پرشور و تاريخى ، تنها به دست آوردن قطعه زمينى به
مساحت چند كيلومتر - يعنى همان زمين معروف و تاريخى فدك - نبوده و نيست ، بلكه
هدف اصلى دختر پيامبر ، محكوم ساختن شخص متجاوز و متعدى در هر لباس و در هر
پست و مقامى است كه باشد ، و اصولا محكوم و رسوا ساختن روح تجاوز و نفس تعدى و
ظلم و ستم بوده است . ايراد چنان خطابهء تكان دهنده اى و بى نظيرى ، آن هم در مسجد
مدينه و كانون بزرگ اجتماعات مسلمين آن روز ، خود نشانگر اين مسألهء عميق و دقيق
است كه استيضاح رئيس دولت و حكومت ، بيان ضعف ها و لغزش ها و احيانا بيان مظالم
و ستمگرى ها ، و انتقاد از روش سياسى و حكومتى غير صحيح او ديگر اركان دولت ، يكى
از وظايف آحاد ملت است و مسلمانان هرگز نبايد چشم و گوش بسته و بدون تحقيق و
مطالعه و بررسى ، مطيع و فرمانبردار هر حاكم بى صلاحيت و مطيع هر تصميم ناصحيح
كه از سوى حكومت ناشايسته صورت مى گيرد باشند ، هر چند كه آن تصميمات در ظاهر
موافق اسلام هم باشند و در چهارچوب قوانين اسلامى جاى داده شده باشند . بلى ، در
اسلام هرگز چنين عذرها و بهانههايى پذيرفته نيست ، و آنچه مطرح است تنها قدم
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 390
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٣٩٠