و بيان كرده است . اين محقق ارزنده و اهل انصاف " ابن ابى الحديد " ، عالم معتبر و شارح
معروف نهج البلاغه است كه در قسمتى از شرح مبسوط خود چنين مىنويسد : " به على
بن فارقى ، استاد مدرسه عربيه بغداد گفتم : آيا فاطمه در ادعاى خود صادق و راستگو بود
يا نه ؟ وى گفت : آرى ، او صادق بود . گفتم : پس با آن كه او در ادعاى خود ( راجع به ارث
پدرى بودن فدك و حق تملك و صاحب خود در مورد آن ) صادق بود ، چرا فدك به او داده
نشد ؟ استاد ، در پاسخ اين سؤال لبخندى زد و مطلبى را گفت كه جواب كاملا صحيحى
بود . وى گفت : اگر آن روز فدك به او داده مى شد ( يعنى به درستى ادعاى آن حضرت ،
صحه گذاشته مى شد و مورد تأييد قرار مى گرفت ) فرادى آن روز هم بر مى گشت
و خلافت و حكومت را براى شوهرش مطالبه مى كرد و خليفهء وقت را از مقام خلافت
معزول مى ساخت . و چون قبلا ( با صحه گذاشته شدن بر ادعايش در مورد فدك )
راستگو و صادق شناخته شده بود ، ديگر ممكن نبود عذرى برايش آورده شود " . ( 1 )
ملاحظه مىشود كه در پشت پرده ء سياست آن روز ، چه بازيهاى رندانهاى صورت
مىگرفته و چگونه براى پايمال كردن يك حق مسلم ، به پايمال كردن حق مسلم
ديگرى اقدام مى كرده اند و براى جلوگيرى از خلافت و حكومت على ( عليه السلام ) ، ارث پدرى و
ملك و مال همسرش فاطمه ( عليه السلام ) را پايمال مى ساختند و براى اين مقاصد دنيوى ، حتى
حاضر مى شدند وصيت و سفارش رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) را نيز ناديده بگيرند . !
حجت نسل ها براى مبارزات طولانى
هر چند در خطبهء تاريخى و پرشكوه فاطمه ( عليه السلام ) بيشتر دقت مى كنيم ، و بيشتر متوجه
ابعاد گوناگون آن مى شويم ، و طيف وسيع مسائل دينى و مذهبى و سياسى و اجتماعى و
تاريخى و ايدئولوژيكى را كه در آن گسترده است ، بهتر و بيشتر مىشناسيم .
براى نمونه مى توان گفت : علاوه بر حقايق روشن و مفاهيم عالى و عميقى كه هر
گوشه از خطبهء مزبور مشتمل بر دهها مورد از فرهنگ شيعه نيز ، خطبهء فاطمه ( عليه السلام ) جاى
ويژه و ارزش خاصى دارد . چرا كه وجود همين خطبه در تاريخ اسلام ، حجت و سند
محكمى بوده كه فرزندان فاطمه ( عليه السلام ) در طول تاريخ مبارزات خود بدان تمسك جسته ،
هامش
1 . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 284 .