بخش دوم / على ( ع ) از ديدگاه دانشمندان غير اسلامى . . .
براى هرچه بيشتر بهره گرفتن از پرتو آشنايى و شناسايى على ( عليه السلام ) ، يكى از راههاى
گوناگون ، مطالعه و جستجو در گفته ها و نوشته ها و عقايد و نظرات دانشمندان و متفكران ،
جهان دربارهء اين ابر مرد تاريخ اسلام و تاريخ بشر است .
در اين بخش ، براى پى بردن به راز هستى اين موجود شگفتى انگيز ، از نيروى فكرى
ديگر دانشمندان استمداد مى كنيم و از طريق رشتههاى تابندهء افكار انديشمندان
و متفكران نامدار تاريخ ، و بزرگان عصر حاضر ، با اين اعجوبهء خلقت بيشتر آشنا مى شويم .
اين نظرات و گفته ها ، اگرچه هريك كافى است تا شناسانندهء بزرگترين شخصيت تاريخ
بشر باشد ، ولى هدف ما ، در اينجا نشان دادن و نماياندن بزرگى و عظمت حضرت
على ( عليه السلام ) ، با اين گفته ها و نوشتارها نيست .
چه براى شناسائى شخصيت متكى به خود على ( عليه السلام ) نيازى به استمداد از گفته ها
و انديشههاى ديگران نيست ، و عظمت خود ساخته و برون از اندازهء او ، به هيچ
پشتوانه اى نياز ندارد : على را تنها بايد با خود و فروغ ذات خود شناخت . بدين گونه ، در اين
ميان ، قصد آن نيست كه از زبان ديگران بشناسيم ، بلكه قصد آنست كه بدانيم ديگران
على را چگونه شناخته اند . بلكه قصد آنست كه بدانيم ديگران على را چگونه
شناخته اند . و در اين راه نيز نخست به آنچه دانشمندان و متفكران غير اسلامى دربارهء
على ( عليه السلام ) گفته و نوشته اند ، نظر مى افكنيم ، كه به فرمودهء مولانا :
خوشتر آن باشد كه سر دلبران * گفته آيد در حديث ديگران
چرا كه اگر دانشمندان اسلامى ، به خصوص متفكران شيعه ، با ايمان اسلامى و عشق
به خاندان عصمت و طهارت ، از ديدگاهى عاشقانه ، جانشين و وصى پيامبر اسلام را
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 203
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٢٠٣