3 - برابر بودن ثناگويى و بدگويى مردم در بارهء تو ، كه از هيچ كدام مسرور يا ناراحت و متأثر نگردى .
[ ( شرح ) ]
قلب انسان مخزن اسرار و خانه اى است كه سزاوار است پر از مهر و محبت و اخلاص و معرفت و نور و روحانيت و جذبه و حقيقت باشد ، يعنى اگر آلوده به كدورت و ظلمت خويهاى زشت نبوده و غرق توجه به زندگى دنيوى و شهوات نفسانى نباشد : نورانيت و لطافت و طهارت و روحانيت ذاتى او جلوه كرده ، و از دريچههاى قواى ظاهرى و از اعضاء و جوارح ، صفاء و نور و پاكى و حقيقت تراوش و ظهور پيدا مىكند .
پس لازم است كه نهايت مراقبت و مواظبت را در بارهء حواس و دريچههاى ظاهرى قلب رعايت كرده ، و نگذاريم از راه چشم و يا گوش و يا زبان و يا دست و يا پاى و يا خيال ؛ صفاء و طهارت و نورانيت دل مبدل به ظلمت و محجوبيت و كدورت گردد .
البته براى توافق پيدا كردن به اين معنى لازمست كه قلب خود را از مخلوق منقطع كرده ، و مشغول به مدح و ثناء و اقبال و ادبار مردم و يا موافقت و مخالفت و حب و بغض و دوستى و دشمنى با غير خدا نباشد .
( [ قسمت دوم از ] متن )
و اصل الورع دوام محاسبة النفس ( المحاسبة ) ، و صدق المقاولة ، و صفاء - المعاملة ، و الخروج من كل شبهة ، و رفض كل عيبة و ريبة ، و مفارقة جميع مالا يعنيه ( لا يعينه ) ، و ترك فتح ابواب لا يدرى كيف يغلقها ، و لا يجالس من يشكل عليه - الواضح ، و لا يصاحب مستخف الدين ، و لا يعارض من العلم مالا يحتمل قلبه ، و لا يتفهمه من قائله ( من قابله ) ، و يقطع عمن بقطعه ( يقطع ) عن الله عز و جل .
[ ( ترجمه ) ]
و ورع روى پايههاى زير برقرار مىشود :
1 - پيوسته در همهء رفتار و كردار خود حساب داشته باشى تا متضرر نشوى .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 142
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٤٢