اصطبل او صد اسب بود و خود هزار شتر و ده هزار گوسفند داشت و يك هشتم مال او پس از وفاتش به هشتاد و چهار هزار سكه رسيد . « 1 »
يكى ديگر سعد بن ابى وقاص است كه به گفتهء ابن سعد در روز مرگ دويست و پنجاه هزار درهم داشت و در قصر خود در عقيق مرد و به گفتهء مسعودى خانهء خود را در عقيق ساخت و سقف آن را برافراشته فضاى آن را وسيع گردانيد و بالاى آن كنگرهها نهاد . « 2 »
يكى ديگر يعلى بن اميه است كه پانصد هزار دينار طلا بر جا نهاد و بدهىهايى از او بر گردن مردم بود و هم آب و زمين و اموال ديگرى در ماترك او يافت مىشد كه بهاى آن به گفتهء مسعودى به صد هزار دينار طلا مىرسيد . « 3 »
يكى ديگر زيد بن ثابت تنها مدافع عثمان است كه به گفتهء مسعودى چندان طلا و نقره بر جاى نهاد كه آنها را با تبر مىشكستند . گذشته از اموال از آب و زمينهايش كه صد هزار دينار طلا مىارزيد . « 4 »
اين نمونههايى است از ريختوپاشهاى نابجايى كه در دورهء عثمان به چشم مىخورد و مسلم است كه در تاريخ ، همهء تباهىهايى را كه آنجا روى داده شمار نكرده و در اين مورد همان اندازه كوتاه آمده است كه در مورد ديگر پيشامدها و آشوبها و بخصوص آنهايى كه تدريجا حاصل شده است .
امّا آنچه خليفه براى خود اندوخت نيز ، ايرادى بر گزارشكردن آن نيست ، دندانهايى با طلا پهلوى هم مىنهاد و جامههاى شاهانه مىپوشيد . محمّد بن ربيعه گفت : رداى خز چهار گوشهء نگارينى در بر عثمان ديدم كه هشتصد دينار طلا مىارزيد و خودش گفت : اين از نائله « 5 » است ، آن را پوشيدم كه چون آن را در بر كنم او شاد مىشود و
هامش
( 1 ) . ر ك : الطبقات ، ابن سعد : 3 / 96 چاپ ليدن ؛ مروج الذهب : 1 / 434 ؛ تاريخ يعقوبى : 2 / 146 ؛ صفة الصفوة ، ابن جوزى : 1 / 138 ؛ الرياض النضرة ، محبّ طبرى : 2 / 291 .
( 2 ) . الطبقات ، ابن سعد : 3 / 105 ؛ مروج الذهب : 1 / 434 .
( 3 ) . مروج الذهب : 1 / 434 .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . وى دختر فرافصه و همسر عثمان است .