ابراهيم بن عثمان عربى دربارهاش گفته است :
- پدرش وصيت كرده بود كه او چوب بتراشد ، نتوانست و دروغ تراش درآمد . « 1 »
581 - ابو البقاء ، محمد بن محمد بن معمر محدث ( م 542 ) .
ابن مبارك خفاف گفته است كه او نهتنها ثقه نبوده ، بلكه كذاب و حديث ساز بوده است . او براى مردم نامهايى مىساخته و در جزوههايى مىنوشته ، آنگاه مىرفته و آنها را برايشان قرائت مىكرده است . « 2 »
582 - محمد بن محمد ، ابو بكر واسطى باغندى ، حافظ كهن سال ( م 312 ) . وى درآميزندهء احاديث و خبيث و حيلهگر بوده و ابراهيم اصفهانى او را كذاب خوانده است . « 3 »
583 - محمد بن مروان ، معروف به سدى صغير ، مصاحب كلبى ، كذاب و غير ثقه و حديث ساز بوده است و حديثش هرگز نبايد نوشته شود . « 4 »
584 - محمد بن مزيد ( مرثد ) ، ابو بكر خزاعى ، معروف به ابن ابى الازهر نحوى ( م 325 ) . وى بسيار دروغ مىگفته و خطيب در مسند خود او را كذاب خوانده است . « 5 »
585 - محمد بن مستنير ، ابو على نحوى ، معروف به قطرب ( م 206 ) .
ابن سكيت گفته است : از او مطالب زيادى نوشتم ، اما وقتى كه معلوم شد او در لغت دروغگوست ، چيزى از آن مطالب را نقل نكردم . « 6 »
586 - محمد بن مسلمهء واسطى ( م 282 ) . وى متهم به حديث سازى و باطلگرايى است و رجالش همه مورد اعتمادند ، مگر خود او . « 7 »
587 - محمد بن معاويه ، ابو على نيشابورى ( م 229 ) ، كذاب است و در مكه حديث
هامش
( 1 ) . لسان الميزان : 5 / 359 .
( 2 ) . همان : 5 / 369 .
( 3 ) . همان : 5 / 360 .
( 4 ) . تاريخ بغداد : 3 / 292 ؛ ميزان الاعتدال : 3 / 132 ؛ اسنى المطالب 216 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 12 ، 101 ، 283 .
( 5 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 350 ؛ الاصابة : 2 / 386 ؛ بغية الوعاة 104 ؛ مفتاح السعادة : 1 / 137 .
( 6 ) . بغية الوعاة 104 .
( 7 ) . تاريخ بغداد : 3 / 307 ؛ لسان الميزان : 5 / 382 .