ابن كثير شامى « 1 » ؛ حافظ سيوطى « 2 » ؛ صفورى در نزهة المجالس ، و در چاپ ديگر آن از كتاب شوارد الملح و موارد المنح نقل كرده است : عبّاس و حمزه رضى اللّه عنهما بر يكديگر تفاخر مىكردند . حمزه مىگفت : من از تو بهترم زيرا من كعبه را ساختهام . عبّاس گفت : من از تو بهتر هستم زيرا سقايت حاجىها و آب دادن به آنها به من واگذار شده است . پس به يكديگر گفتند : به ابطح ( مسيلهاى ريگزار ) مىرويم و از اوّلين كسى كه با او برخورد كرديم مىپرسيم ، به راه افتادند و در بين راه على عليه السّلام را ديدند . جريان خود را به او گفتند و از او نظر خواستند .
على در پاسخ گفت : من از هردو شما بهتر هستم ، زيرا من زودتر از شما به اسلام گرويدهام . پيغمبر از جريان خبردار شد و از اين موضوع دلتنگ شد كه چرا اين مطلب به دو عمويش گفته شده است . آنگاه خداوند گفتار على را تصديق كرده و در فضيلت او اين آيه را فرستاد :
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ .
« 3 » . . الايه .
ما نمىتوانيم تمام مدارك و مصادرى را كه دربارهء اين مفاخره ، و نزول اين آيه ، بر آنها اطلاع يافته و آنها را مطالعه كردهايم در اينجا بياوريم و همينطور از آنجا كه منظور ما ، خلاصهنويسى است ؛ نمىتوانيم همهء مدارك و نوشتههايى را كه در بقيهء آيات قرآن و احاديث پيامبر در فضيلت امير المؤمنين على عليه السّلام وارد شده اينجا ذكر كنيم .
ما گفتارى مفصل در اينباره در كتاب ديگرى به نام العترة الطاهرة فى الكتاب العزيز
هامش
( 1 ) . تفسير ، شامى : 2 / 341 از حافظ عبد الرزاق به اسنادش از شعبى ، و از ابن جرير از محمّد بن كعب قرظى ، و از سدى و در اين طريق و عبارت اينان اينچنين آمده است : على و عبّاس و شيبه با يكديگر مباهات مىكردند و بقيهء عبارتشان مثل عبارت فوق است . و نيز از طريق حافظ عبد الرزاق از حسن و محمّد بن ثور از معمر از حسن نقل كرده است .
( 2 ) . در المنثور : 3 / 218 از حافظ ابن مردويه از ابن عبّاس نقل كرده و از حفاظ عبد الرزاق و ابن ابى شيبه و ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم و ابى الشيخ از شعبى و از ابن مردويه از شعبى ، و از عبد الرزاق از حسن ، و از ابن ابى شيبة و ابى الشيخ و ابن مردويه از عبيد اللّه بن عبيده ، از فريانى از ابن سيرين و از ابن جرير از محمّد بن كعب قرظى ، از ابن جرير و ابى الشيخ از ضحاك و از حافظ ابى نعيم و حافظ ابن عساكر به اسنادشان از انس به لفظ و عبارتى كه ما در متن كتاب آورديم روايت كرده است .
( 3 ) . نزهة المجالس : 2 / 242 و در چاپ ديگر 209 .