باره ابو جهل و كفار قريش نازل شد ، و در ذيل آيه شريفه * ( « الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ » ) * آمده كه منظور از اين جمله كسانى هستند كه به كلى نماز را ترك كنند ، زيرا اگر صرف سهو آدمى را مستوجب ويل سازد ، بايد همه مستوجب باشند ، چون هر انسانى و مسلمانى در نمازش سهو مىكند ، امام صادق ( ع ) در ذيل اين آيه فرموده : منظور تاخير نماز از اول وقت و بدون عذر است « 1 » .
و در كتاب خصال از على ( ع ) آمده كه در ضمن حديث چهارصدبندى فرمود : هيچ عملى نزد خدا محبوبتر از نماز نيست ، پس مبادا هيچ كارى از كارهاى دنيا شما را از نماز در اول وقتش باز بدارد ، براى اينكه خداى عز و جل اقوامى را به همين جرم مذمت نموده و فرموده : * ( « الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ » ) * يعنى كسانى كه از در غفلت نسبت به امر نماز و اوقات آن سهلانگارى مىكنند « 2 » .
و در كافى به سند خود از محمد بن فضيل روايت كرده كه گفت : از عبد صالح ( موسى بن جعفر ع ) از مفاد كلام خداى عز و جل پرسيدم كه مىفرمايد : * ( « الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ » ) * ، فرمود : كسى است كه حق نماز را ضايع كند « 3 » .
مؤلف : و اين مضامين در رواياتى ديگر نيز آمده .
و در الدر المنثور است كه ابن جرير و ابن ابى حاتم و بيهقى در كتاب سنن خود ، از على بن ابى طالب روايت كردهاند كه در تفسير * ( « الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ » ) * فرمود : يعنى با نماز خود ريا مىكنند « 4 » .
و نيز در همان كتاب آمده كه ابو نعيم و ديلمى و ابن عساكر از ابو هريره نقل كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) در تفسير آيه * ( « وَيَمْنَعُونَ الْماعُونَ » ) * فرمود : ماعون همه آن چيزهايى است كه مردم به عنوان كمك در بين خود عاريه مىدهند و مىگيرند ، از تبر گرفته تا ديگ و دلو و نظاير آن « 5 » .
و در كافى به سند خود از ابو بصير از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه در ضمن حديثى فرمود : منظور از ماعون در جمله * ( « وَيَمْنَعُونَ الْماعُونَ » ) * قرضى است كه بدهى و
هامش
( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 444 .
( 2 ) خصال ، ج 2 ، ص 621 .
( 3 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 268 ، ح 5 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 400 .
( 5 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 400 .