بودند ، تا چه رسد به غير انبياء ، و اين حديث در تفسير آيه شريفه « كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً » « 1 » در جلد دوم اين كتاب گذشت .
7 - آيا طوفان نوح همه كره زمين را فرا گرفت ؟
جواب از اين سؤال در فصل سابق داده شد ، براى اينكه وقتى ثابت شد كه دعوت آن جناب عمومى بوده ، قهرا بايد عذاب نازل شده نيز عموم بشر را فرا گرفته باشد و اين خود قرينه خوبى است بر اينكه مراد از ساير آياتى كه به ظاهرش دلالت بر عموم دارد همين معنا است ، مانند آيه اى كه دعاى نوح ( ع ) را حكايت نموده و مىفرمايد : « رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً » « 2 » ، و آيه اى كه باز گفتار آن جناب را حكايت نموده مىفرمايد : * ( « لا عاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّه إِلَّا مَنْ رَحِمَ » ) * « 3 » ، و آيه شريفه « وَجَعَلْنا ذُرِّيَّتَه هُمُ الْباقِينَ » « 4 » .
و از شواهدى كه در كلام خداى تعالى بر عموميت طوفان شهادت مىدهد اين است كه در دو جا از كلام مجيدش فرموده كه : به نوح دستور داديم تا از هر نوع حيوان نر و ماده اى يك جفت داخل كشتى كند ، چون واضح است كه اگر طوفان اختصاص به يك ناحيه از زمين داشت مثلا مختص به سرزمين عراق بود - كه بعضى « 5 » گفتهاند - احتياج نبود كه از تمامى حيوانات يك جفت سوار كشتى كند ، زيرا فرضا اگر حيوانات عراق منقرض مىشدند در نواحى ديگر زمين وجود داشتند .
بعضى « 6 » اين احتمال را اختيار كردهاند كه طوفان مخصوص سرزمين قوم نوح بوده .
صاحب تفسير المنار در تفسير « 7 » خود گفته : اما اينكه خداى تعالى بعد از ذكر نجات نوح ( ع ) و اهلش فرموده : « وَجَعَلْنا ذُرِّيَّتَه هُمُ الْباقِينَ » و باقيماندگان بعد از طوفان را منحصر در ذريه آن جناب نموده ممكن است منظور از آن ، انحصارى اضافى و نسبى باشد ، و معنايش اين باشد كه از قوم آن جناب تنها ذريه اش را باقى گذاشتيم نه از كل ساكنان زمين .
هامش
( 1 ) سوره بقره ، آيه 213 .
( 2 ) سوره نوح ، آيه 26 .
( 3 ) سوره هود ، آيه 43 .
( 4 ) تنها ذريه نوح را بر روى زمين باقى گذاشتيم . « سوره صافات ، آيه 77 »
( 5 ) تفسير المنار ، ج 12 ، ص 105 ، ط بيروت .
( 6 و 7 ) تفسير المنار ، ج 12 ، ص 106 و 107 ، ط بيروت .