الفصل الثانىفى تعريف الجوهر وأنّه جنس لما تحته من الماهيّات
تعريف جوهر و عرض « 1 »
متن
تنقسم الماهيّة انقساماً أوّلياً إلى . . . التسع العرضيّة وليس من الحدّ فى شىء .
ترجمه
ماهيت به انقسام اولى به دو قسم ، تقسيم مىشود :
ماهيتى كه اگر در خارج ، موجود شد در موضوعى يافت نمىشود كه ( آن موضوع ) بىنياز از آن ماهيت است . و آن ماهيت ، جوهر است .
و ماهيتى كه وقتى در خارج موجود شد در ضمن موضوعى يافت مىشود كه ( آن موضوع ) بىنياز از اوست . و آن ، مقولات نه گانهء عرضى است .
پس جوهر ، ماهيتى است كه وقتى در خارج يافت شد در ضمن موضوعى يافت نمىشود كه بىنياز از اوست . و اين ، تعريف به وصفى است كه لازمهء وجود جوهر است ،
هامش
( 1 ) . وجه تقديم بحث جوهر بر بحث عرض آن است كه عرض در وجود خود متوقف بر جوهر است . لذا بحث جوهر بر عرض تقدم دارد