پس از بارانهاى موسمى ، كه ژاپنىها قرار بود به هند حمله كنند ، ناچار بودند به استقلال بدون قيد و شرط رضايت دهند ، پس چرا اندكى بيشتر حوصله نشود . اگر كنگره مىتوانست تسلّط كامل پيدا كند آنگاه به راحتى مىتوانست مناقشهء پاكستان را حل كند ، اين قضيه چنان بزرگ مىنمود كه ارزش قمار كردن را داشت .
پس از ردّ پيشنهادات به همان نسبت كه ارائه آنها اميد و شوق برانگيخته بود ، تلخى و نامرادىها جاى آن را گرفت . كنگره ، خصوصا نهرو ، از گاندى پشتيبانى كرد . تنها راجا كوپالاچارى « 1 » در مخالفت پافشارى كرد ، و از كنگره اخراج شد . دولت نيز در سرسختى بر موضع خود افزود . پس از چند ماه انديشه ، گاندى اعلام كرد كه حضور انگليسىها در هند موجب تحريك ژاپنىهاست . با مهارت هميشگى خود شعار « از هند بيرون رويد » را مطرح ساخت . تهديد كرد اگر انگليسيان هند را تخليه نكنند هم زمان با حمله ژاپنىها ، مبارزه مقاومت مدنى را آغاز خواهد كرد . به صراحت گفت اين اعلام شورش همگانى است . دولت هم همين برداشت را كرد . روز هفتم اوت كه كميتهء اجرايى كنگره قطعنامه خود را صادر كرد تمام اعضاء كميته در پونا دستگير و روانه زندان شدند . مدت كوتاهى جناح چپ كنگره شورش كرد .
در ايالت بيهار و متحده ارتباطات قطع شد ، هزار نفر جان خود را از دست دادند ، تا پايان سال 60 هزار نفر دستگير شدند و بيش از يك ميليون ليره خسارت وارد آمد . دولت اين را شورش علنى خواند . كنگره ادعا كرد كه اين واكنش خودجوش در برابر فشار غير قابل تحملى بوده است كه دولت بر مردم مىآورد .
از بحران روزه گاندى در سال 1944 كه بگذريم بنبست در امور سياسى به شكل حاد در طول جنگ اروپا ادامه داشت . اما اوضاع چنانكه مىنمود
هامش
( 1 ) .Rajagopalachari