از سليمان بن خالد ، از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود :
در كتاب على آمده است كه يكى از پيامبران سوى پروردگارش درباره قضاوت شكوه كرد . . . « 1 »
اين گونه روايات ، تأكيدى است بر اينكه كتاب حضرت على عليه السلام دائرة المعارفى بود كه علوم دينى و دنيوىاى را كه پيامبر صلى الله عليه و آله از جانب خدا آورد ، در بر داشت ؛ چراكه اخبار انبيا و امّتهاى پيشين در كتاب حضرت على عليه السلام وجود داشت « 2 » ، و آن حضرت آنها را از ميان دو لبِ پيامبر صلى الله عليه و آله تدوين كرد .
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . ابن اذَينه از بُرَيد عجلى نقل مىكند كه گفت از امام باقر عليه السلام درباره اين آيه پرسيدم :إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ[ نساء / 58 ] ( خدا شما را فرا مىخواند به اينكه امانتها را به اهلش بسپاريد و هنگام داورى ميان مردم عدالت ورزيد ) ، امامعليه السلام فرمود : إيّانا عَنَي ، أن يُؤَدِّي الأوّل إلي الإمام الّذي بعدَه الكُتُب والعلم والسِّلاح ؛ طرفِ خطاب آيه ما هستيم ! بايد امامِ اول به امام بعد از خود ، كتابها و علم و سلاح را تقديم دارد .
علّامه مازندرانى در شرح اصول كافى ( جلد 6 ، ص 84 ) مىنويسد :
مقصود از « كُتُب » ، كتابى است كه على بن ابى طالب عليه السلام آن را گرد آورد ؛ و « جَفْر ابْيَض » كه در آن زبورِ داود و توراتِ موسى و انجيل عيسى و صحف ابراهيم هست ؛ و « مصحف فاطمه عليها السلام » كه هنگام نزول جبرئيل سوى آن حضرت ، حضرت على عليه السلام آن را نوشت و جبرئيل از آنچه تا روز قيامت رخ دهد خبر داد و همه آنچه مردم نياز دارند در آن مىباشد ؛ و « جامعه » كه كتابى است با املاى رسول خدا صلى الله عليه وآله ، حضرت على عليه السلام به خط خود آن را نوشت ؛ و « جَفْر » كه در بر دارنده علم انبيا و اوصيا و عمل علماى پيشين است ؛ و صحيفهاى كه جبرئيل امين درباره وصيّت از نزد پروردگار جهانيان آورد . و مراد از « علم » ، علم مختص به امام است ؛ يعنى علمِ گذشته و حال و آينده تا روز قيامت . منظور از « سلاح » ، سلاح پيامبر صلى الله عليه وآله مىباشد ؛ مانند كلاه خود ، سپر ، پرچم ، پيراهن ، شمشير ، انگشتر و جز آن . . .