پاسخ داد : اين آيه :
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا
. . . « 1 » بر كسانى كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند ، باكى درآنچه خوردهاند نيست ) من از كسانىام كه ايمان آوردم و كارهاى نيك كردم . . .
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا
. . . « 2 » ( سپس پرهيزكار شدند و ايمان آوردند ) . . .
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا
. . « 3 » ) ( پس از آن راه تقوا در پيش گرفتند و به كارهاى نيك دست يازيدند ) من با رسول خدا در بَدْر وحُدَيبيّه وخندق حضوريافتم !
عمر گفت : آيا پاسخ اين مرد را مىتوانيد بدهيد ؟
ابن عبّاس گفت : اين آيات ، براى گذشته عذر است و براى ديگران حُجّت ؛ زيرا خدا مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ
. . « 4 » ( اى ايمان آورندگان ، بدانيد كه شراب و قمار و انصاب و ازلام ، از اعمال پليد شيطان است ) آن گاه ادامه داد تا به اين آيه رسيد [ كه ادامه آيهاى است كه آن مرد خواند ، پس از
( فِيما طَعِمُوا )
] . . .
إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا
. . . « 5 » ( بر اشخاص باايمان و نيكوكار ، حرجى نيست هنگامى كه با تقوا باشند و ايمان و كارهاى صالح را پىگيرند ، سپس پرهيزگار باشند و باايمان ؛ پس از آن ، تقوا پيشه كنند و كارهاى نيك انجام دهند ) .
خداى بزرگ از نوشيدن شراب نهى كرده است .
عمر گفت : راست گفتى ، نظرتان چيست ؟
هامش
( 1 ) . مائده / 93 .
( 2 ) . ادامه آيه 93 .
( 3 ) . ادامه آيه 93 .
( 4 ) . مائده / 90 .
( 5 ) . مائده / 93 .