تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 153

مساهمون:

ص١٥٣
در مقابل تأثير باران و سيل بنا كرد و دليل آن اصطلاح شاذروان است كه بر آن قرار داده‌اند ؛ زيرا در زمان حَجاج تعدادى كارگر ساختمانى ايرانى براى ساختمان كعبه به مكه آمدند و اين اصطلاح كه كلمه‌اى است فارسى ، از آن تاريخ بر آن اطلاق شده است . در كتاب « اغانى » از ابن سريح نقل شده است كه اصطلاح شاذروان و ميزاب هر دو از كلمات فارسى بوده‌اند و از هنگامىكه تعدادى كارگر ايرانى به دستور ابن زبير جهت ساختمان كعبه به مكه آمدند ، در بين مردم رواج يافت . ازرقى در كتاب « اخبار مكه » تاريخ مشروحى از شاذروان را بيان مىكند كه نكات زير از آن نقل مىشود : 1 - اصل شاذروان ابتدا به وسيلهء خزاعيان هنگامى كه امر مكه و كعبه در دست آنان بود ، جهت محافظت كعبه از سيل ، در اطراف آن ساخته شد كه اين كيفيت تا زمان ساختمان قريش از كعبه باقى ماند . 2 - بدون شك ، شاذروان با اين كيفيت از ساختهء ابن زبير در ساختمان كعبه است ؛ زيرا نامبرده پس از كشف پىهاى اوّليهء ساختمان كعبه ، آن را بدين صورت كه هم اكنون ملاحظه مىشود بر روى زمين بنا كرد . حجّاج نيز در ساختمان و تغييرات خود در كعبه ، به شاذروان تعرضى نكرد بلكه اضافات آن را از سوى حجر اسماعيل به حالت اوليه برگرداند و درِ غربى كعبه را مسدود كرد . و نيز درِ شرقى را همانند ساختمان قريش از سطح زمين بالا برد و ديگر بخشهاى كعبه را بر بناى ابن زبير باقى گذارد . 3 - درگاه درِ شرقى و درگاه درِ غربى كعبه را به اندازهء يك وجب از سطح زمين بالاتر برده‌اند و به گفتهء صريح ازرقى ، بر روى سطح زمين قرار نداده‌اند .

تعداد بنا و مرمّت‌هاى شاذروان در طول تاريخ

1 - شاذروان ( با كيفيت و ويژگى كنونى ) در سال 64 هجرى به وسيلهء عبداللَّه ابن‌زبير ساخته شد . 2 - در اواخر قرن سوم هجرى ( در زمان جدّ ازرقى ) شاذروان را به وسيلهء گچ و مرمر
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 153 | هادى انصارى / محمد طاهر الكردي المكي ( خطاط )