مقام والا وشامخى داشت كه از دربار سلطنت مجوس ودور از تربيت اسلامى وداشتن هادي وراهنمايى به اسلام تمايل داشت ووارد مهد اسلام وخاندان طهارت وعصمت گرديد .
سخنان بزرگان : مولى قهپايى ، شاه زنان يا شهربانو مادر امام زين العابدين عليه السّلام را در زمره نساء حديث نام برده است . « 1 » حديثي كه شهربانو نقل كرده باشد يافت نشد . بدونشك وى كه همسر امام بوده ، مطلبي از كلام ويا فعل امام ذكر كرده لكن به دست ما نرسيده است .
[ ص ]
139 . صفيّه بنت حيىّ ( يحيى )
أم المؤمنين صفيّه دختر حيى يا ( يحيى ) بن اخطب بن شعبه « 2 » از بنى نضير از بني إسرائيل از فرزندان هارون بن عمران برادر حضرت موسى عليه السّلام ومادرش برّه بنت سمؤل است . شوهر أول أو سلام بن مشكم بود وپس از وى با كنانة بن أبي الحقيق ازدواج كرد . كنانه در فتح خيبر كشته شد . صفيه در خواب ديد كه خورشيد در دامن أو قرار گرفته است ، خواب را براي پدرش « 3 » بازگو كرد ، أو سيلى سختى به صورت صفيه زد . پس از فتح قلعه خيبر ، هنگامى كه زنان أسير را نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه واله آوردند ، آن حضرت صفيه را كه سيّده قوم قريظة ونضير بود ، انتخاب وآزاد كرد وأو را به نكاح خويش درآورد . صفيه جوانى زيبا بود ودر اين هنگام هفده سال داشت .
سال وفات صفيه را برخى سال پنجاه هجرى ، عدهاى سال 52 ونيز سال 36 هم گفتهاند . با توجه به راويان وى ، از جمله امام زين العابدين - كه بعد از سال 36 به دنيا آمده است - درمىيابيم كه سال 36 نمىتواند صحت داشته باشد . ابن عبد البر مىنويسد : صفيه در رمضان سال پنجاه در زمان معاوية از دنيا رفت ودر بقيع مدفون شد . « 4 »
فضايل : ابن سعد وابن حجر ضمن حديثي آوردهاند : هنگامى كه صفيه وارد مدينه شد گوشوارهء طلا داشت وآن را به فاطمه عليها السّلام هديه كرد . نيز نقل كردهاند : روزى صفيه از عايشه وحفصة به پيامبر صلّى اللّه عليه واله شكايت كرد كه آن دو به وى مىگويند : اى دختر يهودي ما از تو بهتر هستيم ، ما دخترعموهاى رسول خدا هستيم . حضرت فرمود : چرا جواب ايشان را نگفتى ؟ بگو جدم
هامش
( 1 ) . مجمع الرجال : 7 ، 176 .
( 2 ) . الطبقات الكبرى ، صفيه را سعيه ذكر نموده است ، حيى با حاء مهمله وپايين صحيح است .
( 3 ) . در برخى از كتب شوهرش ذكر شده است .
( 4 ) . الاستيعاب : 4 ، 1872 ؛ الجمع بين رجال الصحيحين : 2 ، 608 ؛ اعلام زركلى : 3 ، 206 .