مفتاح الفرج مير محمد حسين بن محمّد صالح خاتونآبادى ( م 1151 ق )
تحقيق : حميد احمدى جلفايى
درآمد
« استخاره » در لغت از ريشهء « خير » واز باب استفعال است ودر أصل « استخيار » بوده كه عين الفعل آن حذف شده وتاء به عوض محذوف در آخرش افزوده شده است .
همانگونه كه بين أهل أدب مشهور است : « باب الاستفعال يغلب فيه طلب الفعل » ، يعنى باب استفعال غالبا در معناى طلب فعل به كار مىرود .
استخاره نيز به معناى طلب خير نمودن از كسى است و « استخار اللّه » يعنى : « طلب منه الخيرة » . « 1 »
در متون حديثي شيعه وسنّى ، اين واژه در دو معناى عامّ وخاصّ به كار رفته است ودر واقع در ترغيب به هريك از معاني مذكور ، روايات قابل توجّهى به صورت قول وفعل وتقرير صادر شده است .
معناى نخست ، معناى عامّ آن است كه به معناى مطلق طلب خير نمودن در همهء أمور ، از حضرت بارى تعالى است ويا بدين معنا كه مكلّف بهتر است در همهء كارها وتصميمات خود از خداوند متعال طلب خير بكند ، كه عاقبت وفرجام همهء أمور در قبضهء قدرت اوست .
هامش
( 1 ) . ر . ك . النهاية ، ج 2 ، ص 91 وج 4 ، ص 23 ؛ لسان العرب ، ج 4 ، ص 267 وج 5 ، ص 76 ؛ تاج العروس ، ج 3 ، ص 473 ؛ مجمع البحرين ، ج 3 ، ص 296 ، مادهء « خير » .