4 - « حقاً كه خداوند ستمگران را راهنمايى نمىكند . »
5 - « خداوند كسى را كه بخواهد به راه راست ، هدايت مىفرمايد . »
6 - « تو آن كسى را كه بخواهى و دوستش دارى ، نمىتوانى هدايت كنى ولى خداوند هر كس را كه بخواهد ، هدايت مىكند . »
7 - « آنان را كه در راه ما كوشش و مجاهدت كنند حتماً به راههاى خويش رهبرى مىكنيم . »
8 - « خداوند كسى را كه بخواهد گمراه و كسى را كه بخواهد هدايت مىكند ، او است پيروز دانا . »
از همه اين آيات و آيات ديگرى كه در اين زمينه آمده است ، چنين به دست مىآيد كه عنايات و توجهات خاص پروردگار به گروه معينى اختصاص دارد ، نه به همهء مردم كه آن عنايات خاص را هدايت خصوصى مىنامند .
نتيجه :
با اين بيان كه اقسام هدايتها و معناى هدايت خاص روشن گرديد ، معناى آيه مورد بحث نيز به خودى خود روشن و معلوم مىگردد كه : شخص مؤمن و نمازگزار پس از آن كه در آغاز سوره اعتراف و اقرار مىكند بر اينكه خداوند بر وى منت نهاده ، با هدايت تكوينى و تشريعى عمومى او را هدايت و رهبرى نموده است ، پشت سر آن از پيشگاه خداوند منان و هدايتگر درخواست مىكند كه او را با هدايت خصوصى تكوينى خويش نيز كه به عدهء معدودى از بندگان اختصاص دارد ، هدايت و رهبرى كند ، اين است كه مىگويد : « اهدنا الصراط المستقيم » .
خلاصه اينكه چون بشر طبعاً و فطرتاً در معرض هلاكت و طغيان است ، عوامل زيادى سعادت انسان را تهديد مىكند و موانع و مشكلات فراوان در سر راه هدايت و تكامل روحى و اخلاقى او وجود دارد ، اين است كه فرد مسلمان هيچ گاه نبايد جز خدا بر وجود خويش متكى باشد و بر خود توكل و اتّكا كند بلكه هميشه
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 836
مساهمون: السيد الخوئي
ص٨٣٦