7 . زرقانى
: قسطلانى مىنويسد : روايت كردهاند كه آمنه ( مادر گرامى پيامبر صلى الله عليه و آله ) پس از مرگش ، به آن حضرت ايمان آورد . طبرى مستنداً از عايشه نقل كرده است :
پيامبر صلى الله عليه و آله غمگين و محزون ، در حَجون « 1 » فرود آمد و مدّتى كه جز خداىْ عزّ و جّل اندازهاش را نمىداند ، در آن درنگ كرد . سپس شادمان بازگشت و فرمود : « از خدايم خواستم كه مادرم را زنده كند . او [ مرا اجابت كرد و ] مادرم را برايم زنده كرد . پس مادرم به من ايمان آورد و آن گاه خدا او را [ به عالم مردگان ] بازگرداند . » اين حديث را ابوحفص ، ابن شاهين در كتاب ناسخ و منسوخ روايت كرده است .
زرقانى در شرح سخن قسطلانى مىنويسد : اين حديث را ابوحفص ، ابن شاهين ، حافظ كبير و پيشواى سودبخش ، عمر بن احمد بن عثمان بغدادى - كه ثقه و امين است - نقل كرده است . وى داراى سيصد و سى كتاب است ؛ از جمله : « التفسير الكبير » در هزار جزء و « المسند » در هزار و سيصد جزء . وى در ذىحجّهء سال 385 چشم از جهان فروبست . « 2 »
8 . صدّيق حسنِ قنوجى
، در كتاب « الجنّة في الأسوة الحسنة بالسنّة » :
اجتهاد مطلق به پيشوايان چهارگانه - كه خدايشان رحمت كناد - پايان نپذيرفت ؛ بلكه پس از ايشان نيز كسانى يافت مىشوند كه در نزد دانشمندانى چون : سيوطى ، رازى ، يافعى ، ذهبى ، نسائى ، ابن حبّان ، ابن مصعب ، قتيبة بن سعيد ، قتاده ، ابن خلّكان ، ابن طرازى ، خطيب ، ابوزرعه ، عراقى ، سبكى ، طبرى ، داوود ظاهرى ، ابوثور ، لقانى ، مالكى ، شعرانى ، علىِ خواص ، شيخ گيلانى ، ابن عربى ، فقيه ابن زياد شافعى ، امام محمّد بن على شوكانى و علماى ديگر - آنگونه كه كتابهايشان نشان مىدهد - به رتبهء اجتهاد مطلق رسيدهاند .
هامش
( 1 ) . كوهى است در مكّه كه گورستان بوده است . ( صحاح جوهرى ) ( مترجم )
( 2 ) . شرح مواهب اللّدنّيّه 1 / 166 .